Vergi hukukunda serbest bölgeler

Abstract

VERGİ HUKUKUNDA SERBEST BÖLGELER ÖZET Giriş Bölümünde serbest bölge kavramı ortaya konmuş, serbest bölgelerin türleri belirlenmiş ve yakın kavramlardan ayırt edilmesi üzerinde durulmuştur. Birinci Bölümde, serbest bölgelerin dünyadaki ve Türkiye’deki tarihsel gelişim süreci, Avrupa Birliği’ne giriş süreciyle birlikte anlatılmıştır. Çeşitli hukuk sistemleri başlığı altında, uluslararası hukuk, ulusüstü hukuk ve ulusal hukuklar açısından serbest bölgeler incelenmiştir. İkinci Bölümde, serbest bölgelerin hukuksal temelleri ve sınırları belirlenmeye çalışılmıştır. Bir devletin kendi ülkesinde serbest bölge kurması iç egemenliğinin bir sonucu olduğundan, böyle gümrüksüz bölgeler oluşturması egemenliğinden vazgeçtiği anlamına gelmemektedir. Devletler egemenliklerinin bir sonucu olarak serbest bölgeler kurma yetkisine sahiptirler. Fakat, bu yetki, uluslararası hukukun genel ilkeleriyle sınırlandırılmıştır. Bu sınır, serbest bölge kuran devletin, dolaysız vergi avantajları yoluyla, başka bir ülkenin vergi gelirlerini azaltarak haksız vergi rekabetine yol açmamasıdır. OECD ve AB haksız vergi rekabetine yol açan dolaysız vergi teşviklerinin kaldırılması yönünde bir mücadele yürütmektedir. Serbest bölgelerin anayasal açıdan temelleri ve sınırları, anayasanın hukuk devleti ilkesi ve yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi açısından, devletin görevleri açısından ve vergi ödevi bağlamında vergilendirmede eşitlik ilkesi, verginin yasallığı ilkesi ve vergide mali güçle orantılılık ilkesi bakımından değerlendirilmiştir. Üçüncü Bölümde, serbest bölgelerin idari ve ticari düzeni incelenmiştir. Serbest bölgelerde idari düzen başlığı altında, serbest bölgelerin yönetim yapısı, bölgelerin kuruluşu ve bölgelerde çalışma esasları; serbest bölgelerde ticari düzen başlığı altında ise bölgelerde dış ticaret, gümrük ve kambiyo rejimleri anlatılmıştır. Dördüncü Bölümde, serbest bölge faaliyetlerinin, gelirden alınan vergiler açısından, harcamalardan alınan vergiler açısından ve servetten alınan vergiler açısından nasıl vergilendirildiği incelenmiştir. Ayrıca serbest bölgelerde usul uygulamaları da bu bölümde incelenmiştir. Sonuç Bölümünde ise, serbest bölgelerin vergi hukuku bakımından geleceği değerlendirilerek önerilere yer verilmiştir. Serbest bölgelerin Türkiye ekonomisine ve istihdama önemli katkıları olmaktadır. Kaldırılan vergisel teşvikler nedeniyle yatırımlar başa ülkelere kayabilir. O nedenle bu bölgeler teşvik edilmeli ve etkin hale getirilmelidir. Free Zones in Tax Law

/ Abstract In the introduction of the thesis, the concept of free zone is elaborated and the distinction with the similar concepts is emphasized. In the first Chapter, the historical development of the free zone both in the world and in Turkey along with the process of accession to the EU is analyzed. The free zones are evaluated from the perspectives of various legal systems and international, supranational, national laws. In the second Chapter, the legal foundation and limitations of free zones are illuminated. It is purely an internal affair of a state to establish a free zone in its own territory and to establish such duty-free place does not mean that the state gives up its sovereignty. States have the authority to establish free zone due to their sovereignty. Yet this authority is limited by the general principles of international law. This limitation is that having established a free zone, a state should not cause to harmful tax competition by reducing the tax revenues of another state via direct tax exemptions. Both OECD and EU struggle to eliminate direct tax exemptions, which result in harmful tax competition. The foundation and limitations of free zones is analyzed in terms of constitution, the principle of non-transfer of sovereignty, obligations of the state, in the context of tax obligations the principles of equal taxing, the principle of legitimacy of tax and the proportionality of financial power in taxing. In the third Chapter, free zones are evaluated regarding administrative and commercial order. In the section, titled the Administrative Order, the managerial structure in the free zones, the establishments of zones and the principles of working in the zones are discussed while in the section, titled the Commercial Order in the zones, the regimes of foreign trade, and custom and exchange are examined. In the fourth Chapter, activities of the free zones are evaluated from the angle of taxing revenues, taxing expenditures and taxing form the wealth. In addition, some practices and example are analyzed in this chapter. In the Conclusion, free zones are evaluated in terms of tax law and some suggestions are made for the future. Free zones contribute significantly to employment in Turkey. The elimination of tax exemptions and promotions may result in relocation of investment in different countries. For this reasons, these zones have to be promoted and activated.