Modernleşme sürecinde hind alt kıtasında ictihad ve taklide farklı yaklaşımlar: Muhammed İkbal'in görüşleri çerçevesinde bir inceleme

Abstract

Bu çalışma Şah Veliyyullah Dihlevî sonrasında Hind alt kıtasının yaşadığı entelektüel dönüşümü ele almakta, özellikle ictihad kavramı çerçevesinde klasik dünyaya bütünüyle yabancı bir anlayışa sahip olan Muhammed İkbalin görüşlerine odaklanmaktadır. Alt kıtada Seyyid Ahmed Handan İkbale kadar bir dizi müellif tarafından ictihad ve taklid kavramlarının neredeyse bütünüyle fıkıh ilmi dışında bir bağlamda tartışıldığının gösterilmeye çalışıldığı makalede ayrıca Dihlevînin takipçisi olarak nitelenen bazı âlimlerin, yaşadıkları dönemde geliştirilen bu farklı ictihad anlayışına karşı tepkileri de ele alınmaktadır. Böylece klasik dünyaya ait kimi tasnif ve kavramların modernleşme süreciyle birlikte içeriklerinin değişime uğradığı, ictihad ve taklid kavramları merkeze alınarak gösterilmeye çalışılmaktadır.

This article discusses the intellectual transformation of the Indian Sub-Continent after Shah Walî Allah of Delhi, focusing particularly on the views of Muhammad Iqbal, whose perspective on the ijtihâd radically differed from the classical view. It aims to show that some intellectuals from Sir Sayyid Ahmad Khan to Muhammad Iqbal discussed ijtihad and taqlid outside the context of the Fiqh. Moreover, the paper discusses the reactions to this different ijtihad approach by some scholars known as the followers of Shah Walî Allah. The paper thus tries to demonstrate the transformation of certain concepts and categories of classical Islamic civilization in the modernization period in the case of the concepts of ijtihad and taqlid.