Vergi hukukunda ekonomik yaklaşım ilkesi

Abstract

Ekonomik yaklaşım ilkesi, vergi hukukunda yorum, ispat ve nitelendirme alanlarında uygulama alanı bulmaktadır. İlke, vergiden kaçınmanın engellenmesine yönelik önemli bir işleve sahiptir. Bu çalışmada ele alınacağı üzere, ekonomik yaklaşım ilkesine bağlı olarak vergiden kaçınmayı engellemeye yönelik bir “kötüye kullanımı öneyici genel kural” öğretide yer bulmuş; idarenin uygulamalarında kabul görmüş, yargı kararlarında (sözel olarak ifade edilmese de) esas alınmıştır. Vergi yükümlüsünün, vergi hukukunun ve piyasa mekanizmasının araçlarını kullanarak, vergiyi doğuran olayın görünürdeki formunu değiştirmek suretiyle vergi yükümlülüğünü azaltmaya veya ortadan tamamen kaldırmaya yönelik işlemleri söz konusu olabilmektedir. Bu noktada, ekonomik yaklaşım ilkesinin ve özellikle bu ilkenin ekonomik irdeleme unsurunun devreye girmesiyle, vergiden kaçınmanın engellenmesi sağlanmaktadır.

The principle of economic approach mainly finds its application in the fields of interpretation, proof and qualification in tax law. This principle is also deemed to have an important function in prevention of tax avoidance. As it will be discussed in this study, stemming from the economic approach principle, a “general anti-avoidance rule” (GAAR) to prevent tax avoidance was included in doctrine, which has been accepted in the practices of the Tax Administration and has been taken as a basis (even if not verbally) in the decisions of the Judiciary. Particularly due to the economic analysis (qualification) element of economic approach principle, the principle envisages preventing tax avoidance by tackling the taxpayer's transactions avoid or reduce the tax liability by changing the apparent form of the taxable event via the tools of the private law schemes and the market mechanism.