Genel işlem koşullarının kişilik hakkı kapsamında değerlendirilmesi

Abstract

Çalışmamız 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile tüm sözleşmelerde uygulama alanı bulan genel işlem koşullarının kişilik hakkı kapsamında değerlendirilmesine ilişkindir. Kural olarak sözleşme tarafları sözleşme hü- kümlerini belirlemede özgür olsalar da sözleşme özgürlüğünün sınırlandırıldığı durumlar mevcuttur. Bu sınırlar arasında yerini alan genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıda benzer sözleşmede kullanmak üzere, önceden ve tek başına hazırladığı ve karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak tanımlanmaktadır. Sözleşme özgürlüğünün bir diğer sınırı ise kişilik hakkı tarafından çizilmektedir. Taraflar, sözleşme hü- kümleri ile birbirlerinin kişilik hakkını ihlal edemezler. Bir sözleşmede yer alan hüküm, taraflardan birinin kişilik hakkını ihlal ederken aynı zamanda genel işlem koşulu kapsamında da yer alabilir. Bu durumda kişilik hakkının ihlaline ilişkin yaptırımın mı genel işlem koşullarına ilişkin yaptırımların mı uygulanacağı konusu gündeme gelir.