Osmanlı mükelliflerince kaza-kader risaleleri ve Taşköprizade’nin “Risale Fi’l-Kaza Ve’l-Kader” adlı eseri

Abstract

Kelâm ilminin, günümüz meselelerine tatminkâr çözümler üretebilmesi için hiç şüphesiz kelam tarihinin iyi okunması, kelâm ilminin doğuşundan bu güne geçen süreçte ele alınan konuların, kullanılan yöntem ve argümanların iyi anlaşılması lazımdır. Çalışmamızın birinci bölümünde, üzerinde yaşadığımız topraklarda asırlarca hüküm süren, medeniyetler kuran, her dalda mustesnâ sanat eserleri bırakan Osmanlı Devleti’nin hâkimiyeti döneminde yetişen ulemânın kazâ-kader konularındaki düşünce ve inançlarından hareketle, o dönemde konuşulan ve tartışılan konuların neler olduğunu anlamaya çalıştık. Kazâ-kader ve irâde konusunu çalışacak araştırmacılara, geçmişte yazılan eserler hakkında bir fikir verecek, en kısa yoldan hangi konuların nerede bulunabileceği konusunda kendilerine rehberlik edecek üslupta, eserler ve müellifleri hakkında kısa bilgiler verdik. Tezin ikinci bölümünde ise, günümüze kadar ulaşan başucu eserleriyle Osmanlı müellifleri içerisinde saygın bir yeri olan Taşköprîzâde’nin kazâ ve kader hakkında yazmış olduğu kıymetli eserinin tahkîkini yaptık.

IT IS NECESSARY TO UNDERSTAND WORDS SCIENCE WELL , WAYS AND ARGUMENTS USED, CASES SEARCHED SINCE BORN OF WORDS SCIENCE AND UNDOUBTFULLY READING WELL HISTORY OF WORDS SCIENCE FOR PRODUCING SOLUTIONS SATISFACTIONING REGARDING RECENT ISSUES. ON THIS CHAPTER OF OUR SURVEY, WE TRIED TO UNDERSTAND THE CASES DISCUSSED AND SPOKEN DESTINY FOR PAST AND FUTURE SCHOLARS LIVING THE TIMES OF OTTOMAN EMPIRE WHICH HAS DOMINATED LAND WE HAVE LIVED CENTURIES, ESTABLISHED CIVILIZATION AND HERITAGED UNIQUEARTS IN EVERY CASES ON IT WE HAVE GIVEN SOME INFORMATION BRIEFLY REGARDING BOOKS AND WRITERS OF THEM WHICH GUIDE THEM TO FIND EASILY WHICH SUBJECT IS WHERE IN A SMALLER WAY AND GIVE AN IDEA ABOUT BOOKS WRITTEN PAST FOR RESEARCHER STUDYING REGHARDING DESTINY FOR PAST AND FUTURE AND WILLPOWER CASES. ON THE SECOND PART OF THESIS , WE HAVE SEARCH THE BOOKS OF TASKOPRIZADE WHO HAS A RESPECTFUL PLACE BETWEEN OTTOMAN EMPIRE WRITERS BY ARRIVING BEDSIDE BOOKS.