Pazarlama açısından tüketici koruması ve Türkiye’ deki yasal düzenlemeler

Abstract

20.YY.ın başlarından itibaren pazar ekonomilerinde gelişmeye başlayan tüketici korunması konusu bugün batı ülkelerinde hala güncelliğini korumakta olup, ülkemizde de 1970'li yıllardan başlayan devamlı bir süreç içindedir. 1996 yılında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasanın çıkarılması ile tüketici kesiminin mal ve hizmet edinmelerinin yasal teminat altına alınmasına çalışılmıştır. Teknolojinin hızla ilerlemesi, pazarlara hergün yeni mallar çıkması, tüketicilerin bu mallara ilişkin bilgilerden yoksun kalması, piyasada karmaşa ve tehlikeyi de birlikte getirmekte ve tüketicilerin seçim serbestisine engel olmaktadır. Tüketiciler, piyasaya farklı malların çoğalmasıyla farklı fiatlar, fiat artışları, kalite düşüklüğü, alım sonrası hizmet yetersizliği, teknik bilgi eksiklikleri ve aldatıcı reklamlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu olumsuz etkiler rasyonel çalışan bir piyasa ekonomisine olduğu kadar bazı yasal düzenlemelere de ihtiyaç göstermektedir. Batı ülkeleri bu konuda düzenlemeleri çok önceden halletmişler, ülkemizde ise bu husus ancak bazı önemli eksiklikleri ile birlikte 1995 yılında gerçekleşmiştir. Çalışmada, pazar ekonomilerindeki tüketici haklarının ortaya konması amaçlanmış ancak rekabet konusunun da birlikteliği gözönünde tutularak çalışma, salt tüketici koruması açısından sınırlandırılmıştır. Bu meyanda bir yandan tüketici korumasının pazar ekonomilerindeki genel çerçevesi açıklamanmaya çalışılırken diğer yandan Türkiye'deki yasanın genel ilkeleri ile birlikte getirdiği problemlere değinilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde pazar ekonomisi ve pazarlama anlayışı kavramları açıklanmıştır. İkinci bölüm genel anlamda tüketici koruması kavramına ve korumanın Türkiye'deki gelişmesine ayrılmıştır. Üçüncü bölümde ise Türketici Koruma Yasası'nın genel esaslarının, özellikle tanımlar, haklar, araç ve amaçlar bakımından açıklanmasına çalışılmıştır. Nihayet sonuç kısmı ile yasanın leh ve aleyhindeki görüşler ortaya konmuştur. Yasanın çıkmasından sonra oluşan diğer alt yasal düzenlemeler ise çalışmanın sonundaki ek'lerde yer almıştır.

The subject of consumer protection that has begun to develop since the beginning of the 20th century is still a very current affair in the Western countries of our day, and has been an ongoing process in Turkey since the 1970's. With the passing of the number 4077 Law for Consumer Protection in 1995, an effort has been made to provide a legal guarantee for consumers purchasing goods and services. The rapid development of technology, the appearance of new goods on the marketplace every day and the consumer's lack of information regarding these goods have brought with them certain disorders and hazards, in addition to hampering the consumer's freedom of choice. With the increase in the amount of goods in the marketplace, consumers are faced with differing prices, increasing prices, a drop in quality, a lack of after-sales services, lack of technical information and misleading advertising. These negative effects give rise to the need for a rationally functioning market economy, as well as the need for specific legal regulations. While Western countries have taken care of the related legislation early on, Turkey has made the necessary changes in 1995 with still a few important points missing. The thesis aims to outline consumer rights in free market economies, but given the inherent nature of competition, has been limited only to the protection of the consumer. In this respect, the general framework of consumer protection in free market economies has been dealt with on the one hand, while on the other hand the general problems of the law in Turkey and the related problems have been outlined. The thesis comprises of three parts with the first part explaining the concepts of a free market economy and the understanding of marketing. The second part deals with the general concept of consumer protection and the related developments in Turkey. The third part aims to explain the general principles of the Consumer Protection Law, especially regarding definitions, rights and objectives. Finally the conclusion deals with the pros and cons of the law. Other related legislation that has been passed after this law is dealt with at the addendum attached to the thesis.