Kur’ an-ı Kerim’ e göre Peygamberlerin davet metodu

Abstract

Bu çalışmada geçmiş peygamberlerin ve Hz. Peygamber'in risalet vazifesini yerine getirirken ne gibi metotlar geliştirdiklerini Kur'an-ı Kerim'in sunduğu şekliyle tespit etmek istedik. Sonuçta, toplumların karakter yapılarındaki farklılıklardan dolayı, nebilerin, gönderildikleri ümmetlerine farklı metotlarla yöneldiklerini gördük. Ancak burada üzerinde durulması gereken bir nokta bulunmaktadır: Kur'an'da yirmi beş peygamberin ismi geçmektedir. Üzeyir, Lokman ve Zülkarneyn'in peygamberlikleri ise ihtilaflıdır. İsmi geçen bütün peygamberlerin, davet mücadeleleri ve toplumları ile münasebetleri hakkında, ilâhî kitapta doyurucu bilgiler bulunmamaktadır. Hatta bazı nebîlerin sadece isimleri zikredilmektedir. Diğer yandan ise tarihin farklı dönemlerinde, farklı sosyal, siyasî ve ekonomik yapılar sergileyen, sosyal ve ahlakî çöküntüyü değişik şekillerde yaşayan toplum yapılarını bize aktaran Kur'an, bunlara yönelik davet metotlarını da bazı peygamberler bağlamında ortaya koymaktadır. Hal böyle olunca Ahzab sûresinde adı geçen ve büyük zorluklara sabırla göğüs germelerinden dolayı ülü'l-azm diye nitelenen, Hz. Nûh, İbrahim, Mûsa, İsa ve Hz. Muhammed'in takip ettikleri metotlarla konuyu ortaya koymaya karar verdik. Böylece konuyu Kur'an'ın anlatımını esas alarak, ayrıntılardan kaçınarak derli toplu bir şekilde incelemeyi amaçladık. Davet, peygamberliğin amacını ve dinin esasını oluşturan bir faaliyettir. Bu faaliyetin muhatabı ise insandır. Hedeflenen, davet faaliyeti neticesinde insanın sahip olduğu yanlış inançtan kurtularak Yüce Allah'a iman etmesi, O'nun peygamberine bildirdiği hakikatleri kabul ederek benimsemesidir. Bu açıdan bakıldığında dinin insanlar tarafından kabul görerek yaşanılır olması davet ile yakından bağlantılıdır. İnsanlık tarihine baktığımızda tüm peygamberlerin toplumlarını aynı ortak hakikatlere davet ettiklerini görürüz. Peygamberler, beşîr ve nezîr, hâdi ve nâsih olarak muhataplarını Allah'tan başka ilah olmadığına inanmaya ve sadece Ona kulluk etmeye çağırmışlardır.