Hastanelerde çevresel türbülans ve örgütsel doğaçlama ilişkisi : Örgüt kültürünün düzenleyici rolü

Abstract

Amaç: Bu çalışma çevresel türbülans ve örgütsel doğaçlama arasındaki ilişkiyi ve ayrıca rekabetçi değerler modelini kullanarak bu ilişkide örgüt kültürünün (adhokrasi, klan, pazar ve hiyerarşi kültürü) düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma amacı açısından açıklayıcı, zaman boyutu açısından kesitsel türde tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili coğrafi sınırları içerisinde faaliyet göstermekte olan özel hastaneler oluşturmaktadır ve araştırmada orantısız tabakalama yöntemi kullanılmıştır. Buna göre araştırma İstanbul ili içerisinde faaliyet gösteren 33 özel hastanedeki 487 yöneticinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde PROCESS macrosu, IBM SPSS 23.0 ve IBM SPSS AMOS 23.0 programları kullanılmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgular çevresel türbülans ile örgütsel doğaçlama arasında doğrusal, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir (r= 0,44; p<0,01). Ayrıca adhokrasi, klan ve pazar kültürünün çevresel türbülans ile örgütsel doğaçlama arasındaki ilişkide düzenleyici role sahip olduğu belirlenmiştir. Bu üç örgüt kültürü arttıkça çevresel türbülansın örgütsel doğaçlama üzerindeki etkisi zayıflamaktadır. Bürokrasi kültürünün ise çevresel türbülans ile örgütsel doğaçlama arasındaki ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma çevresel türbülansın hastanelerin örgütsel doğaçlama kapasitelerini etkileyen önemli bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca çevresel türbülans ve örgütsel doğaçlama kapasitesi arasındaki ilişkinin adhokrasi, klan ve pazar kültürüne bağlı olarak değişeceğini bu sebeple örgüt kültürünün bu ilişkinin açıklanmasında katkı sunan önemli bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır.Objective: This study aims to examine the relationship between environmental turbulence and organizational improvisation, as well as the moderating role of organizational culture (adhocracy, clan, market, and hierarchy culture) in this relationship using the competitive values model. Materials and Methods: The research was designed as explanatory in terms of its purpose and cross-sectional in terms of time dimension. The research population consists of private hospitals operating within the geographical borders of Istanbul province and the disproportionate stratification method was used in the research. Accordingly, the research was conducted with the participation of 487 managers in 33 private hospitals in Istanbul. PROCESS macro, IBM SPSS 23.0, and IBM SPSS AMOS 23.0 programs were used to analyze the research data. Results: The findings show a linear, positive, statistically significant relationship between environmental turbulence and organizational improvisation (r= 0,44; p<0,01). It has also been determined that adhocracy, clan, and market culture have a moderating role in the relationship between environmental turbulence and organizational improvisation. As these three organizational cultures increase, the effect of environmental turbulence on organizational improvisation weakens. It has been determined that bureaucracy culture does not moderate the relationship between environmental turbulence and organizational improvisation. Conclusion: This study reveals that environmental turbulence is essential to hospitals' organizational improvisational capacity. It also shows that the relationship between environmental turbulence and organizational improvisation capacity will vary depending on adhocracy, clan, and market culture. Therefore, organizational culture is an important variable explaining this relationship.