İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi

Abstract

Teorik açıdan yaklaşıldığında, ilköğretim düzeyindeki sosyal bilgiler öğretiminin amacı, gelecek kuşakları yaşama hazırlamaktır. Bu bağlamda bu ders aracılığıyla edinilecek bilgi, deneyim ve beceriler öğrenciye yaşamı boyunca karşılaşabileceği sorunların üstesinden gelebilmesinde yardımcı olabilir. Buna karşılık, ülkemizdeki Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler ders kitaplarında sosyal olayların yüzeysel yaklaşımlar ile irdelendiği görülmektedir. Ders kitapları gündelik yaşamda ne yapmaları ve nasıl davranmaları gerektiğine ilişkin sayısız öğütler zincirinden oluşmaktadır. Ders kitaplarında tasvir edilen sosyal ortamlar, herhangi bir yanlış ve hataya yer vermeyecek bir olağanüstülük ve mükemmellik örüntüsü içinde sunulmaktadır. Bu çalışmada müfredat programı ile ilgili konulardaki gazete haberlerinin, yaşamla ilintili sosyal sorunlar olarak Sosyal Bilgiler öğretimi ile ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Diğer bir deyişle, yaşamla ilişkili gerçek sorunların hayat bulduğu gazete haberlerinin, öğrenciler tarafından ahlaki, düşünsel ve empatik boyutları ile incelenmesi ve irdelenmesi amaçlanmıştır. Tasarlanan öğretim yaklaşımı, İstanbul'daki iki ayrı ilköğretim okulunda uygulanmıştır. Öğrencilerin kendilerine sunulan sosyal olaylar ile ilgili sözel ve yazılı açık uçlu yanıtları araştırmanın temel verilerini oluşturmuştur. Araştırma sonucu, ilköğretim 3. ve 5. sınıf öğrencilerinin ilk kez böyle bir öğretim içinde yer almalarına karşın gazete temelli sosyal olayları ahlaki, düşünsel ve empatik boyutlarıyla değerlendirebildiklerini ortaya koymuştur.