Anonim ortaklığın kendi paylarını iktisabı

Abstract

ACQUISITON BY A JOINT STOCK COMPANY OF ITS OWN SHARES It varies according to law systems whether a joint stock company can acquire its own shares. In Turkish law, it is banned with some exceptions. Due to some economical and legal reasons, it sometimes gets unavoidable that a corporation acquires its own shares. Considering such cases, the legislation put some exceptions on the otherwise universal ban. These exceptions are limited to certain cases and cannot be extended via practical interpretation. Although there are some opinions on the necessity of banning, our opinion on the acquisition of own shares by corporations is that it may be permissible if the legislation is adapted for the possible inconveniences. The legislation should consider both the advantages and disadvantages of the acquisition of own shares. The universal implementation on this issue is to extend the right to the acquisition of own shares. We presented the possible benefits of this extension and defended the expansionary approach. Indeed, the drafted Turkish Commercial Law, considering the European Union Capital Directive, eased the ban on the acquisition of own shares. If the draft is legislated with this new approach, it shall not only provide benefits to shareholders, creditors, and investors but also help corporations strengthen their capital structure and increase their competitiveness both domestically and abroad. TEZ ÖZETİ ANONİM ORTAKLIĞIN KENDİ PAYLARINI İKTİSABI Bir anonim ortaklığın kendi paylarını iktisap edip edemeyeceği çeşitli hukuk sistemlerine göre farklılıklar gösterebilmektedir. Türk hukuk sistemine göre istisnalar dışında anonim ortaklığın kendi paylarını iktisabı yasaktır. Ancak bazen ekonomik ve hukuki sebepler ortaklığın kendi paylarını iktisap etmesini zaruri kılabilmektedir. Bu gibi durumları göz önüne alan kanun koyucu yasağa bir takım istisnalar getirmiştir. Ancak bu istisnai haller tahdidi olup, yorum yoluyla genişletilemez. Anonim ortaklığın kendi paylarını iktisap etmesine istisnalar dışında yasak getirilmesinin nedenleri konusunda bunların doğruluğuna ilişkin çeşitli görüşler ileri sürülse de uygun bir hukuki yapılandırma ile iktisap sonucunda ortaya çıkabilecek tehlikelerin kontrol altında tutulabileceği düşüncesindeyiz. Hukuki yapılandırmada, kanun koyucunun ortaklığın kendi paylarını iktisabının avantaj ve dezavantajlarından hangisini ön plana aldığı önem arz edecektir. Uluslararası uygulama, anonim ortaklığın kendi paylarını iktisap etmesinin genişlemesi yönünde ortaya çıkmaktadır. Tezimizde bu faydaları ortaya koyarak anonim ortaklıkların kendi paylarını iktisap edebilmesine imkan tanınması gerektiğini savunduk. Nitekim Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ile Avrupa Birliği Sermaye Yönergesi esas alınarak bu konuda sınırlı da olsa bir serbesti tanınmıştır. Tasarının kanunlaşması ile anonim ortaklığın kendi paylarını iktisabının getireceği faydalardan pay sahipleri, alacaklılar ve yatırımcılar istifade edebileceği gibi, ortaklıklar da sermaye yapılarını güçlendirerek ulusal ve uluslar arası piyasalarda rekabet edebilecek hale geleceklerdir.