Dereli (Giresun) yöresinin geleneksel halk ilacı olarak kullanılan bitkileri

Abstract

DERELİ (GİRESUN) YÖRESİNİN GELENEKSEL HALK İLACI KULLANILAN BİTKİLERİ Adı Soyadı : Özcan Arslan Danışman Adı: Prof. Dr. Ertan Tuzlacı Program: Yüksek Lisans Farmasötik Botanik

Bu çalışma Dereli (Giresun) yöresinde geleneksel halk ilacı olarak kullanılan bitkileri ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla Haziran 2003-Temmuz 2004 tarihleri arasında yörede toplam 37 gün süren arazi çalışmaları yapılmıştır. Bu araştırma esnasında yöredeki 1 belde ve 36 köyün hepsine gidilerek halk ilacı olarak kullanılan bitkilerden örnekler toplanmıştır. Bu bitkilerin yöresel adları, tedavideki kullanılışları, yararlanılan kısımları, ilaçların hazırlanılışı, uygulanış şekilleri, dozları, uygulama süreleri hakkında bilgiler derlenmiştir. Toplanan bu örnekler Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu'nda (MARE) bulunmaktadır. Sonuç olarak yörede toplanan 104 bitki örneğinin teşhisi sonucunda 69 taksondan geleneksel halk ilacı olarak yararlanıldığı saptanmıştır. Bunlardan 62'si yabani, 7'si ise yörede yetiştirilen bitkilerdir. Bu bitkiler ve bunların tedavideki yöresel kullanılışları metin içinde sunulmuştur. Dereli yöresinde kaydedilen bitkilerden en çok, kan şekerinin düşürülmesinde, idrar yolları hastalıkları tedavisinde, mide rahatsızlıklarının giderilmesinde, soğuk algınlığı tedavisinde, solunum rahatsızlığının giderilmesinde ve öksürük kesici olarak yararlanıldığı saptanmıştır. FOLK MEDICINAL PLANTS OF DERELİ ( GİRESUN) SUMMARY This study was made to reveal the plants used as traditional folk medicine in Dereli (Giresun). For this purpose, the field works have been done between June 2003-July 2004. This study was carried out for 37 days, in total. During this research, all the settlement centers (including 36 villages) have been visited, the specimens of the plants used as folk remedies have been collected and the information such as local names, ailments treated or therapeutic effects, plant parts used, method of preparation, method of administration, dosage, duration of treatment have been recorded. The collected plant specimens are kept in the Herbarium of the Faculty of Pharmacy, Marmara University (MARE). As a result of identification of 104 plant specimens, 69 taxa used as a traditional folk medicine, have been determined. Among them 62 taxa are wild and 7 taxa are cultivated plants. These plants and their local usage in treatment are presented in the text. The plants recorded in Dereli are mostly used for diabetes, urethra and stomach ailments, cold, respiration ailments and cough.