Müslüman Dünyada Dini Radikalizmin Yeni Bir Evresi Olarak DAİŞ Düşüncesi

Abstract

Müslüman dünyada dini radikal düşünce, ortaya çıktığı 1960’lardan 2000’li yılların başına kadar geçen süreçte kendi içinde birtakım tartışmalar, ayrışmalar ve bölünmeler yaşamış olsa da bir ana akım düşünce sistemi inşa etmeyi başarabilmiştir. Doksanlı yıllar boyunca el-Kaide tarafından temsil edilen bu ana akım dini radikal düşünceden 2000’li yılların başından itibaren keskin bir kopuş ve sapma yaşanmıştır. Öyle ki bu sapma kanaatimizce sadece örgütsel bir bölünmeyi değil, aynı zamanda güçlü bir doktrinel farklılaşmayı da ifade etmiştir. Bu makale, 2003’te Irak’ın işgal edilmesini takip eden süreçte dini radikal düşüncenin, büyük oranda el-Kaide’nin temsil ettiği ana akım dini radikalizmden bir sapma yaşayarak fikirsel boyutta da yeni bir evreye geçtiği savı üzerine inşa edilmiştir. Bu makalede, DAİŞ’e özgü olduğunu iddia ettiğimiz birtakım düşünceler ve yine DAİŞ’in karakteristiğini yansıttığını ileri sürdüğümüz birtakım eylemler örneklem olarak sunularak DAİŞ’in kendisinden önceki dini radikal düşünce ve gruplardan nasıl farklılaştığını göstermek amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ortadoğu, Dini radikalizm, DAİŞ düşüncesi, İdeolojiReligious radical thought in the Muslim world has managed to construct a mainstream system of thought from the 1960s to the early 2000s, although it has experienced a number of debates, divisions and splits withinitself. From the early 2000s onwards, there has been a sharp break and deviation from this mainstream religious radical thought represented by al-Qaeda throughout the nineties. Indeed, in my view, this deviation not only represented an organizational division but also a strong doctrinal differentiation. This article is built on the argument that in the period following the invasion of Iraq in 2003, religious radical thought has moved into a new intellectual phase as a deviation from the mainstream religious radicalism largely represented by al-Qaeda. This article aims to demonstrate how ISIS differentiated itself from preceding religious radical thought and groups by providing examples of certain ideas claimed to be unique to ISIS and actions asserted to reflect its characteristics. Keywords: Middle East, Religious radicalism, ISIS’ thought, Ideology