Borsa İstanbul’da ilk halka arzlarda kısa, orta ve uzun vadede performasına etki eden faktörlerin tespiti

Abstract

Birçok şirketin geleneksel banka kanalına alternatif finansman yöntemi halini alması sonrasında, halka arzlar ekonomilerin yatırım cazibelerine belirlemede önemli bir ölçü halini almış buluyor. Sermaye piyasaları aynı zamanda tasarrufu olan ve yüksek getiri arayışında olan yatırımcılar için de banka mevduatına alternatif oluştumaktadır. Sermaye piyasalarına artan bu eğilim karşısında, akademik literatürde halka arzlara yönelik çalışmalar da son yıllarda artı göstermektedir. Her ne kadar halka arz performansına etki eden faktörler konusunda ortak bir mutakabat bulunmasa da, değerlemenin en önemli faktörler arasında yer aldığı tüm tarafların ortak görüşüdür. Halka arz performansına etki eden etkenleri 3 ana başlık altında değerlendirmek mümkündür. Bunlar, halka arzın yapısıyla ilişkili faktörler, şirketin yapısıyla ilişkili faktörler ve piyasaya ilişkin faktörler. Bu çalışma 2000-2015 yılları arasında Borsa İstanbul’da gerçekleşen 189 halka arzı içermektedir. Sözkonusu halka arzların performansını etkileyen 9 halka arz yapısıyla ilişkili değişken ve bir piyasaya ilişkin değişken rastgele orman metodoloji kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada ele alınan faktörler, halka arz yöntemi, aracılık yöntemi, satış yöntemi, yabancı yatırımcı talebi, aracı kurum, halka arz zamanlaması, halka arz sonrası işlem görüşlen pazar, halka arz oranı halka arzda konsorsiyum yapısı ve halk arz öncesi borsa Istanbul performansı olarak belirlenmiştir. Bulgular araştırmaya konu değişkenlerin halka arzlarda anormal getiriyi açıklamada yetersiz kaldıklarını ortaya koymaktadır.

IPOs have become an important measure of the investment attractiveness of an economy since more companies consider public offerings as an alternative to conventional banking financing. Stock market investments also created an alternative to bank deposits for those who have savings and seeking a higher return on their investments. With the increase in interest in IPOs, the focus of academic literature on IPO performance has also been boosted in recent years. Although there is no common understanding of which factors affect the IPO performance, all the parties agree that valuation is among the most important parameters of an IPO process. Factors can be evaluated under 3 categories as IPO structure-related factors, company-related factors, and market-related factors. The research study considers 189 IPOs that took place in Borsa İstanbul between 2000-2015. Ten factors affecting the IPO returns in excess of the market return in the short term, mid-term and long term were analyzed using random forest methodology. The factors include the IPO method, intermediation method, sales method of securities, foreign investor demand, investment bank type, IPO timing, the market in which stocks would be traded after IPO, free-floating ratio, consortium structure, and Borsa Istanbul performance prior to the IPO. The findings indicate that IPO structure-related factors and one market-related factor (Borsa Istanbul performance 30 days prior to the IPO) insufficiently explain the abnormal return on those IPOs.