Publication: Türk basınında egemenleşmenin istihdam politikalarına etkisi: doğan holding örneği
Abstract
Basın, var oluşu gereği herhangi bir ekonomik sektörün toplum üzerinde meydana getirebileceği etkilere ek olarak, içerdiği kamuoyunu etkileme ve yönlendirme ögelerinden ötürü farklı bir konumdadır. Türk basını, küresel basın sektöründeki gelişmelere koşut bir biçimde 1980’lerle birlikte giderek daha az oyuncu barındıran ve bu durumu ile egemenleşme ve tekelleşme sürecinde olduğu belirli yönlerden savlanabilecek bir sektör görünümü arz etmektedir. Bu çalışmada dünya ve Türkiye basının evrimsel gelişimi irdelenmiş, daha sonra egemenleşme kuramı ile bu kuramın kendisini dünya ve Türk basın sektöründe nasıl belirginleştirdiği ele alınmıştır. Basındaki istihdam politikalarına olan, dünyada ve Türkiye’de değişen siyasi ve serbest piyasacı yaklaşımların emeğe ilişkin evrimi ile bu evrimin 20. yüzyılın ikinci yarısında nasıl da özellikle emek tarafının kayıpları ile bezeli bir ön mücadele dönemine tanıklık ettiği de bu çalışmada irdelenmiştir. Çalışmada Doğan Holding mercek altına alınarak, holdingin basın sektöründeki istihdam yaklaşımı ve Doğan Holding bünyesindeki emekçilerin işverenle olan ilişkileri ve hak arama mücadelelerine de bu çalışmada değinilmiştir. Çalışmada Türk basınında egemenleşme sürecinin devam etmekte olduğu, söz konusu egemenleşme süreci yargının ve siyasi erkin güçlenen basın holdinglerine müdahale etmesini zorlaştırmakta ve giderek olanaksız kılmakta olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca söz konusu egemenleşme sürecinin, basın çalışanlarını iş bulma ve yeni işverenlerle çalışma olanağından yoksun bırakmakta olduğu da çalışmanın bulguları arasındadır. Bu bağlamda yasalar basın çalışanlarının değil, işverenin lehine yapılandırılmıştır. Bununla birlikte yargısal sürecin işleyişindeki yavaşlıklar ve aksaklıkların da basın çalışanlarının işveren karşısında daha zor ve güçsüz konumda kalmasına yol açtığı, bu durumun basın emekçilerinin 1980’lerin sonundan itibaren yoğunlaşan örgütsüzlük ve sendikasızlaşma sürecine koşut olarak gerçekleşegeldiği bulgulanmıştır.
The media is in a different position due to its factors of affecting and directing the public opinion, in addition to the effects that an economic sector may have on the society, due to its existence. The Turkish media, in parallel to the developments in the global media sector, represents a sector view that contains less and less number of players starting with the 1980s and, along with this situation, can be claimed to be in an oligopolization and monopolization process. This thesis studies the evolutionary development of the media in the world and in Turkey, and then examines the concept of oligopolization and how this concept has crystallized itself in the world and the Turkish media sector. The study examines the changing political and liberal market approaches, in the world and in Turkey, towards the employment policies in the media in relation to the evolution of the labor, and how this evolution witnessed a period of initial struggle ornamented with losses, especially on the laborer side, in the second half of the 20th century. The study focuses on the Doğan Holding, mentioning the employment approach of the holding in the media sector, and the relations of the workers to the employer and their struggle for their rights. It is observed that the oligopolization process in Turkish media is still in effect, making it more difficult, becoming virtually impossible, for the judgment and political power to intervene with the empowered media holdings. Moreover, it is among the findings of this study that this oligopolization divests the media workers of the possibility to find a job and work with other employers. In this context, the laws are in favor of the employers, and not the media employees. In addition to this, it is observed that the slow and problematic judgment process also positions the media workers weaker and impotent against the employer, and that this situation has grown in parallel to the unorganization and non-unionization process intensified with the late 1980s.
The media is in a different position due to its factors of affecting and directing the public opinion, in addition to the effects that an economic sector may have on the society, due to its existence. The Turkish media, in parallel to the developments in the global media sector, represents a sector view that contains less and less number of players starting with the 1980s and, along with this situation, can be claimed to be in an oligopolization and monopolization process. This thesis studies the evolutionary development of the media in the world and in Turkey, and then examines the concept of oligopolization and how this concept has crystallized itself in the world and the Turkish media sector. The study examines the changing political and liberal market approaches, in the world and in Turkey, towards the employment policies in the media in relation to the evolution of the labor, and how this evolution witnessed a period of initial struggle ornamented with losses, especially on the laborer side, in the second half of the 20th century. The study focuses on the Doğan Holding, mentioning the employment approach of the holding in the media sector, and the relations of the workers to the employer and their struggle for their rights. It is observed that the oligopolization process in Turkish media is still in effect, making it more difficult, becoming virtually impossible, for the judgment and political power to intervene with the empowered media holdings. Moreover, it is among the findings of this study that this oligopolization divests the media workers of the possibility to find a job and work with other employers. In this context, the laws are in favor of the employers, and not the media employees. In addition to this, it is observed that the slow and problematic judgment process also positions the media workers weaker and impotent against the employer, and that this situation has grown in parallel to the unorganization and non-unionization process intensified with the late 1980s.