24 Ocak kararları sonrası Türkiyede liman işletmeciliği

Abstract

24 OCAK KARARLARI SONRASI TÜRKİYEDE LİMANİŞLETMECELİĞİDenizcilik, hem Osmanlı Devleti döneminde hemde sonrasında kurulan TürkiyeCumhuriyetinde önemli bir yere sahiptir. Zamanın iktisadi görüşünden denizcilik sektörüde etkilenmiştir. Osmanlı Devleti’nin gücünü kaybettiği zamanlarda özellikle İngiltere,Baltalimanı Antlaşmasıyla önemli avantajlar elde etmiştir. Fransa’ya geçmişten gelenticari imtiyazlar zamanla kapitülasyon sorununu ortaya çıkarmıştır. Kurtuluş savaşısonrası kurulan yeni devlet iktisadi bağımsızlığı sağlamak için kabotaj, kapitülasyon veboğazlar konusunda ciddi mücadeleler vermiştir.Bu tez çalışmasında denizcilik sektörü tarihsel panorama şeklinde incelenmiştir.1980 öncesi kısım biraz daha özet şeklinde anlatılırken, 24 Ocak kararları sonrası süreçistatistiksel veriler yardımıyla detaylandırılmıştır. Osmanlı Devleti’nin son dönemi baştaolmak üzere Cumhuriyet’in kuruluşundan 1980 yılına kadar hakim iktisadi görüşlerinülke ekonomisine olan etkisinden bahsedilmiştir.Liman işletmeciliğiyle ilgili çalışmalar yapan liman dernekleri, deniz ticaret odası,ulaştırma alt yapı bakanlığı ve kalkınma planlarından elde edilen bulgulara göre; 24 Ocakkararları özelleştirme sayısını arttırmış fakat siyasi ve fiziki eksikliklerden dolayı istenenviseviyede olmamıştır. Türkiye ekonomisinin son 40 yılda yaşamış olduğu iktisadi krizler,maliyetli bir alan olan liman işletmeciliğini de etkilemiştir. Gerekli alt yapı gelişmediğiiçin küresel rekabette yer edinilmemiştir.Özel sektörün liman tecrübesi fazla olmasa da hizmet kalitesindeki üstünlüğü ve çözümodaklı yapısı ülke ekonomisine de katkı sağlamıştır. Elleçleme konusunda uzmanlaşanliman sayısının artmaya başlaması olumlu bir gelişme sayılabilir. Henüz beklenen istikrarve iktisadi çıkarımlar elde edilmiş olmasa da özel sektör ve hükümet iş birliğiyle dışticareti geliştirmek adına önemli adımlar atılmıştır.

SEAPORT MANAGEMENT IN TURKEY AFTER THE 24JANUARY DECİSİONSMaritime, has an important place during the Ottoman state and in the republic ofturkey established later, too. The maritime industry was influenced by the economic viewof the time. When the Ottoman Empire lost its power, especially England gainedsignificant advantages with the Baltalimanı treaty. Past commercial privileges given tofrance have arisen the problem of capitulation with time. The new state, was establishedafter the War of liberation, has given serious struggles over cabotage, capitulation and thestraits to ensure economic independence.In this thesis, The maritime sector has examined in the form of a historicalpanorama. While the section before 1980 is explained in a slightly more summary form,the process after the 24 January decisions is detailed with the help of statistical data.Primarily in the last period of the Ottoman Empire the effect of the dominant economicviews on the country's economy was mentioned from the foundation of the republic to1980.According to the findings obtained from seaport associations working on seaportmanagement, chamber of maritime commerce, ministry of transportation infrastructureviiiand development plans; The 24 January decisions has increased the number ofprivatizations, but it hasn’t at the desired level due to political and physical deficiencies.Economic crises that have lived turkey economy the last 40 years has affected the seaportmanagement, a costly field. Since the necessary infrastructure has not developed, a placehas not been gained in global competition.Although the private sector does not have much experience in seaport, its superiorservice quality and solution oriented structure also contributed to the national economy.The increase in the number of ports specializing in handling is a positive development.Although the expected stability and economic inferences have not been achieved yet,important steps have been taken with the cooperation of the private sector and thegovernment to improve foreign trade.