Üniversite öğrencilerinin eş seçim tutumlarında sınırlandırıcı inançlarının, öz anlayış ve farkındalık bağlamında incelenmesı: Bir yapısal eşitlik modeli çalışması

Abstract

Eş seçimi, bireyin yaşamına kiminle ve nasıl devam edeceğine dair karar verdiği, hayatını etkileyen olgulardan biridir. Bu seçim süreci kişinin kendine ve diğerlerine ilişkin inançları, kendine ilişkin farkındalığı, öz anlayışı gibi değişkenlerle şekillenmektedir. Üniversite yılları ergenlikten çıkıp, genç yetişkinliğe hazırlanılan bir döneme denk gelmektedir. İlgili alan yazına dayanarak, bu çalışmada üniversite öğrencilerinin eş seçim tutumlarındaki sınırlandırıcı inançlarının, öz anlayış ve bilişsel-duygusal farkındalık bağlamında bir model önerisi geliştirilerek test edilmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeline göre düzenlenen bu çalışma, üniversite 3. ve 4. Sınıfta okuyan 350 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Öz- anlayış Ölçeği, Bilişsel ve Duygusal Farkındalık Ölçeği, Romantizm ve Eş Seçim Tutumu Ölçekleri ile toplanan veriler, Yapısal Eşitlik Modeline uygun şekilde MPlus programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre romantizm ve eş seçim tutumlarındaki sınırlandırıcı inançların, öz anlayış ve bilişsel-duygusal farkındalıkla ile negatif yönde anlamlı şekilde ilişkili çıkarken; öz anlayış ile bilişsel-duygusal farkındalık arasında da pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Model incelendiğinde, öz anlayış ile bilişsel-duygusal farkındalığın, romantizm ve eş seçim tutumunu sınırlandırıcı anlamda negatif yönde yordadığı görülmektedir.

Mate selection is one of individuals’ decisions about who and how they will continue their lives, affecting their lives significantly. This selection process is shaped by variables such as individuals' beliefs about themselves and others, selfawareness, and self-concept. University years coincide with the transition from adolescence to young adulthood. Based on the relevant literature, this study aims to develop and test a model proposal for the constraining beliefs in university students’ mate selection attitudes within the context of self-concept and cognitive-emotional awareness. Conducted per the relational scanning model, this study was conducted with 350 participants studying in their 3rd and 4th years of university. Data collected with the Self-Concept Scale, Cognitive and Emotional Awareness Scale, Romanticism Scale, and Mate Selection Attitude Scale were analyzed using the MPlus program in accordance with Structural Equation Modeling. According to the findings, it was observed that constraining beliefs in romanticism and mate selection attitudes were significantly negatively related to self-concept and cognitive-emotional awareness. Additionally, a significant positive relationship was found between self-concept and cognitive-emotional awareness. When the model was examined, it was observed that self-concept and cognitive-emotional awareness negatively predicted romanticism and mate selection attitudes in a constraining manner.