Sağlık inanç modeline dayalı eğitim programının üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite inanç ve davranışlarına etkisi

Abstract

Amaç: Bu çalışma Sağlık İnanç Modeline (SİM) dayalı eğitim programının üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite inanç ve davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma ön-test, son test düzenli ve kontrol gruplu yarı deneysel tasarım kullanılarak yapıldı. Çalışmaya Mart-Eylül 2019 tarihleri arasında iki üniversitede öğrenim gören 129 katılımcı (deney grubu=61, kontrol grubu=68) dâhil edildi. Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeğinin (ESİMÖ) geçerlik ve güvenirliği bu çalışma kapsamında yapıldı. Deney grubundaki öğrencilere 4 haftalık SİM’e dayalı eğitim uygulandı. Eğitim verildikten sonra sadece ayda bir kez hatırlatma mesajları gönderilerek 3. ve 6. aylarda izlem yapıldı. Veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ” ve “Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (ESİMÖ)” ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ki kare testi, Friedman testi, Wilcoxon işaret testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı.Bulgular: son testte deney grubunun ESİMÖ toplam ve genel sağlık değeri, ciddiyet algısı ve yarar algısı alt boyutlarının puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05). Son testte deney grubunun MET toplam puan ortalamaları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05).Sonuç: Bu çalışma kapsamında uygulanan SİM’e dayalı eğitim rencilerin fiziksel aktivite inanç ve davranışlarını pozitif yönde etkilediği belirlendi. Öğrenciler ile birlikte çalışan hemşireler bu rehber olarak kullanılabilir.

Aim: This study was done to determine the effect of the Health Belief Model (HBM) based training program on university students' physical activity beliefs and behaviors.Material and method: This study was done using an quasi experimental design with pre-test, post-test regular and control groups. 129 participants (experimental group = 61, control group = 68) studying at two universities between March-September 2019 were included in the study. The validity and reliability of the Exercise Health Belief Model Scale (EHBMS) were done within the scope of this study.4-week HBM-based education program was applied to the students in the experimental group. After the training was given, reminder messages were sent only once a month and follow-up was performed at 3 and 6 months. The data were collected using Personal Information Form, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) and Exercise Health Belief Model Scale (EHBMS). Ki-Square test, Friedman test, Wilcoxon sign test and Mann-Whitney U test were used to evaluate the data.Results:In th e post-test, the difference between the mean scores of the sub-dimensions of EHBMS total and general health value, perception of severity and benefit perception of the experimental group was found to be statistically significantly higher (p<0.05). In the post-test, the mean MET total score of the experimental group was found to be statistically significantly higher than the control group (p<0.05).Conclusion: It was determined that the HBM-based education program applied within the scope of this study positively affected the physical activity beliefs and behaviors of the students. Nurses working with students can use this program as a guide.