Afro-Avrasya’da işbirliği adası olarak Kıbrıs çevresindeki doğalgaz kaynakları

Abstract

Kıbrıs, coğrafi olarak Asya, Avrupa ve Afrika’nın kesiştiği deniz alanında bir ada olup üç kıtaya yakınlığı ve ilişkileri bakımından benzersiz jeopolitik özellikleri bulunmaktadır. İngiliz sömürge yönetiminin sona ermesiyle tarihi ve siyasi haklar yanında jeopolitik gerçeklerin de dikkate alınmasıyla kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’ndeki barış ve istikrar, Yunanistan’ın Enosis planına kurban edilmiştir. 21. Yüzyıl başında ada civarında bulunan doğalgaz kaynaklarının, adanın asli sahiplerinden olan Türk toplumu ve KKTC hiç dikkate alınmadan işlenmesi ve pazarlanması konusunda bölge gerçeklerine aykırı EastMed projesi çökmüştür. Geçen sürede bütün tarafların haklarına riayet eden çözüm yolları araştırılması devam etmektedir. Çünkü Türkiye olmadan üretilecek gazın Avrupa’ya ulaştırılması sorunludur. Bugüne kadarki çözümsüzlüğün temelinde bulunan Yunanistan’ın çağdışı, emperyalist ve irredentist iddiaları yerine ülke ve bölge gerçekleri ile uluslararası hukukun gerektirdiği zeminde uzlaşı zorunluluk haline gelmiştir. 2022 itibariyle Rum kesiminin en önemli destekçisi ABD de EastMed projesinden çekilmiştir. Avrupa’nın çok daha fazla doğalgaza ihtiyacının bulunduğu bu dönemde Kıbrıs çevresindeki gazın, Kıbrıs’ta adil çözüm ile Türkiye üzerinden ulaştırılması aciliyet kazanmıştır. Bildiride Kıbrıs ve bölge gerçeklerine aykırı baskı ve dayatmalar ile Enosis hayalleri yerine uluslararası hukuk kapsamında, barış, güvenlik ve refah ile sonuçlanacak çözüm yolları tahlil edilmektedirCyprus is an island in the sea area where Asia, Europe and Africa intersect geographically, and it has unique geopolitical features in terms of its proximity and relations to three continents. With the end of British colonial rule, peace and stability in the Republic of Cyprus, which was established by taking into account geopolitical realities as well as historical and political rights, was sacrificed to the Enosis plan of Greece. The EastMed project, which is contrary to the realities of the region, collapsed in the processing and marketing of natural gas resources discovered around the island at the beginning of the 21st century, without taking into account the Turkish community and the TRNC, which are the original owners of the island. In the past, solutions that respect the rights of all parties are being investigated. Because without Turkey, it is problematic to transport the existing gas to Europe. Instead of Greece’s outdated, imperialist and irredentist claims, which have been at the root of the deadlock until today, it has become a necessity to reconcile with the realities of the country and region and on the ground required by international law. As of 2022, the most important supporter of the Greek Cypriot side, the USA, has withdrawn from the EastMed project. In this period when Europe is in need of much more natural gas, it became urgent to transport the gas around Cyprus to Europe via Turkey with a just solution in Cyprus. In the paper, instead of pressures and impositions contrary to the realities of Cyprus and the region, and the dreams of Enosis, solutions that will result in peace, security and prosperity within the scope of international law are analyzed.