Eleştirel yaklaşımlar çerçevesinde 'Bağımsız Türk Sinemasının' incelenmesi

Abstract

Bağımsız sinema hem dünyada hem de ülkemizde üzerine oldukça fazla tartışmanın yapıldığı bir kavramdır. Kavramın akışkan yapısı, kavram üzerine yapılan tanımlamaların da oldukça fazla olmasını beraberinde getirir. Türkiye’deki bağımsız sinema üzerine literatür incelendiğinde bağımsız sinema ve sinemacıların bir ön kabule dayanarak çalışmaya dahil edildiği görünür. Çalışma bundan hareketle Türkiye’de bağımsız sinemanın durumunu ve bağımsız sinema kavramını tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda literatürde bağımsız sinemacı olarak geçen yapımcı ve yönetmenler ile amaçlı örneklem yöntemine göre derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Derviş Zaim, Emin Alper, Ümit Ünal, Tolga Karaçelik, Tayfun Pirselimoğlu, Serkan Çakarer, Zeynep Atakan ve Nadir Öperli amaçlı örneklem yöntemine göre görüşme yapılacak yapımcı ve yönetmenler olarak belirlenmiş ve kendilerine yedi açık uçlu soru yöneltilmiştir. Çalışma sonucunda görüşülenlerin tamamı, ekonomik, siyasi vb. birçok açıdan geleneksel yapım koşullarından uzak olduklarını ifade etmiş ve kendilerini “olabildikleri kadar bağımsız” olarak tanımlamışlardır. Ayrıca sinemada saf bir bağımsızlığın imkansızlığının özellikle altını çizmişlerdir.

Independent cinema emerges as a concept that has been extensively discussed both globally and in our country. The fluid nature of the concept leads to numerous definitions and interpretations. When the literature on independent cinema in Turkey is examined, it becomes apparent that independent cinema and filmmakers are included based on a preconceived notion. Based on this, the present study aims to discuss the state of independent cinema in Turkey and the concept of independent cinema. In line with this aim, in-depth interviews were conducted with producers and directors referred to as independent filmmakers in the literature, using a purposive sampling method. Derviş Zaim, Emin Alper, Ümit Ünal, Tolga Karaçelik, Tayfun Pirselimoğlu, Serkan Çakarer, Zeynep Atakan, and Nadir Öperli were determined as the filmmakers and producers to be interviewed using the purposive sampling method, and they were asked seven open-ended questions. As a result of the study, all participants emphasized that they are far from traditional production conditions in terms of economic, political, and other aspects, and they defined themselves as as independent as possible. They also emphasized the impossibility of pure independence in cinema, particularly highlighting this aspect.