Şia’da Aşırı Fırkaların İnanç ve Düşünceleri

Abstract

Şîa'da aşırı fırkalar (gulâtu'ş-Şîa)'ın inanç ve düşüncelerini anlatmaya çalıştığımız bu çalışmamız, giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde İslam Fırkalarının ve özellikle Şiîlerin oluşumunu ele aldık. Birinci bölümde Gulât (Aşırı Fırkalar)'ın doğuşunu, Kûfe'nin buna etkisini ve İslâm mezhepleri Tarihi müelliflerinin Gâliyye tanımı ve tasnifini verdik. İkinci bölümde Şîa'daki aşırı fırkaların inanç ve düşüncelerini anlattık; Ulûhiyet, hulül, bedâ, tecsim-teşbîh, peygamberlik iddiaları gibi inanç ve düşünceleri açıklamaya çalıştık. Sonuç bölümünde ise ulaştığımız fikir ve kanaatlerimizi sıraladık. Aşırı Şiîlerin müelliflerce Şîa ve İslâm dairesi dışına itilmelerine neden olan ve özellikle imâmet düşüncesi etrafında şekillenip ulûhiyet iddialarına kadar uzanan aşırı tutumlarının bir değerlendirmesini vermeye çalıştık. Yaptığımız bu çalışmada ilmî ve akademik ölçülere riayet etmeye özen gösterdik. Çalışmamız bir literatür çalışması olduğundan burada ilk kaynaklara ulaşmaya çalıştık. Eskilerden yenilere doğru bir sıra izledik. Objektif olmaya çalışıp muhaliflerin iddialarını ihtiyatla karşıladık. Çalışmamızın sonucunda bu konunun araştırılması gereken ve hala önemini koruyan bir konu olduğunu gördük. This study, consisted of an introduction, two chapters and a conclusion, aims to explain the beliefs and the thoughts of the extremist sects in Shia. The muslim historians kept the extremist sects in Shia away from Islamic belief, because of their thoughts especially on leadership. This work's main interest is about such thougts. In the introduction, Islamic sects and especially the formation of Shia are taken up. The emergence of extremists and the impact of Kufah on it, the description of extremeness and the division of the sects by the authors of Islamic history are presented in the first chapter. The second chapter is about the beliefs and the thoughts of the extremist sects in Shia on godness, incarnation, antropomorphism and prophethood. Finally, in the conclusion the opinions, which are reached after studying the subject, are written. It is tried to refer to primary sources, from early works to the later ones; and to be objective presenting opposite claims while studying the matter. The study shows that the subject needs to be researched and still is of the utmost importance.