Publication: Türkiye'deki dijital ekonomi uygulamaları üzerine bir değerlendirme
Abstract
Türkiye'deki dijital ekonomi uygulamaları üzerine bir değerlendirme Dijital ekonominin temelini oluşturan bilgi ve iletişim teknolojilerindeki (BİT) gelişmeler, üretim süreçlerini ve ekonomik faaliyetleri köklü biçimde dönüştürerek küresel ölçekte rekabet dinamiklerini yeniden şekillendirmiştir. Dijital teknolojiler aracılığıyla ekonomik değer yaratma kapasitesi, ülkelerin ekonomik yapılarının dayanıklılığı ve rekabet gücü açısından stratejik bir unsur hâline gelmiştir. Türkiye, genç nüfus yapısı, coğrafi konumu ve bölgesel dijital pazarlara erişim avantajları sayesinde bu dönüşüm sürecinde önemli bir potansiyele sahiptir. Özellikle 2000’li yıllardan itibaren e-Devlet hizmetlerinin yaygınlaşması, e-ticaret hacminin hızla artması, dijital altyapıya yönelik yatırımların gelişmesi ve mobil teknolojilerin geniş kitlelere ulaşması, Türkiye’nin dijital ekonomi alanında kaydettiği ilerlemeyi göstermektedir. Bu gelişmeler, bilginin teknoloji aracılığıyla ekonomik değere dönüştürülmesini mümkün kılarak çeşitli sektörlerde işlem maliyetlerini azaltmış, hizmet sunum hızını artırmış ve yeni iş modellerinin ortaya çıkmasını desteklemiştir. Bununla birlikte dijitalleşme süreci, yalnızca verimlilik artışı sağlayan bir dönüşüm değildir; veri yönetimi, platform ekonomisi, algoritmik süreçler ve gig çalışma modelleri gibi yeni dinamikler aracılığıyla ekonomik faaliyetin örgütleniş biçimini de yeniden tanımlamaktadır. Ancak Türkiye’nin dijital ekonomi uygulamalarının gelişiminde teknoloji bağımlılığı, dijital uçurum, siber güvenlik riskleri, nitelikli işgücü eksikliği ve sınırlı Ar-Ge kapasitesi gibi yapısal kısıtların devam ettiği görülmektedir. Bu durum, dijitalleşmenin sunduğu fırsatların tam olarak değerlendirilebilmesi için güçlü bir kurumsal çerçeveye, sürdürülebilir dijital altyapıya ve kapsamlı insan sermayesi politikalarına duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Bu çalışma, söz konusu çerçevede Türkiye’deki dijital ekonomi uygulamalarını kavramsal, analitik ve bütüncül bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada dijital ekonominin temel bileşenleri olan veri, dijital altyapı, BİT kapasitesi, platform ekonomisi ve gig ekonomisi gibi unsurlar ayrıntılı biçimde incelenerek, Türkiye’nin dijital dönüşüm sürecindeki konumu, mevcut uygulamaların işleyişi ve karşılaşılan sorunlar sistematik bir analiz çerçevesinde ele alınacaktır.
An assessment of digital economy applications in Türkiye Advancements in information and communication technologies (ICT), which constitute the foundation of the digital economy, have profoundly transformed production processes and economic activities, reshaping global competition dynamics. The capacity to generate economic value through digital technologies has become a strategic factor in enhancing the resilience and competitiveness of national economies. Türkiye possesses significant potential in this transformation process due to its young population structure, geographical position, and access advantages to regional digital markets. Since the early 2000s, the widespread adoption of e-Government services, the rapid expansion of e-commerce, increasing investments in digital infrastructure, and the proliferation of mobile technologies have demonstrated Türkiye’s progress in the field of digital economy. These developments have enabled the conversion of information into economic value through technology, reducing transaction costs across various sectors, accelerating service delivery, and supporting the emergence of new business models. However, digitalization is not merely a transformation that enhances efficiency; it also redefines the organization of economic activity through new dynamics such as data management, platform economy structures, algorithmic processes, and gig work models. Despite its progress, Türkiye continues to face structural constraints in the development of its digital economy applications, including technological dependency, the digital divide, cybersecurity vulnerabilities, shortages of skilled labor, and limited R&D capacity. These challenges highlight the need for a robust institutional framework, sustainable digital infrastructure, comprehensive human capital policies, and stronger support for innovative initiatives to fully harness the opportunities of digitalization. Within this context, the present study aims to evaluate digital economy practices in Türkiye from a conceptual, analytical, and holistic perspective. The analysis focuses on key components of the digital economy—including data, digital infrastructure, ICT capacity, the platform economy, and the gig economy—examining Türkiye’s position within the digital transformation process, the functioning of existing applications, and the challenges encountered.
An assessment of digital economy applications in Türkiye Advancements in information and communication technologies (ICT), which constitute the foundation of the digital economy, have profoundly transformed production processes and economic activities, reshaping global competition dynamics. The capacity to generate economic value through digital technologies has become a strategic factor in enhancing the resilience and competitiveness of national economies. Türkiye possesses significant potential in this transformation process due to its young population structure, geographical position, and access advantages to regional digital markets. Since the early 2000s, the widespread adoption of e-Government services, the rapid expansion of e-commerce, increasing investments in digital infrastructure, and the proliferation of mobile technologies have demonstrated Türkiye’s progress in the field of digital economy. These developments have enabled the conversion of information into economic value through technology, reducing transaction costs across various sectors, accelerating service delivery, and supporting the emergence of new business models. However, digitalization is not merely a transformation that enhances efficiency; it also redefines the organization of economic activity through new dynamics such as data management, platform economy structures, algorithmic processes, and gig work models. Despite its progress, Türkiye continues to face structural constraints in the development of its digital economy applications, including technological dependency, the digital divide, cybersecurity vulnerabilities, shortages of skilled labor, and limited R&D capacity. These challenges highlight the need for a robust institutional framework, sustainable digital infrastructure, comprehensive human capital policies, and stronger support for innovative initiatives to fully harness the opportunities of digitalization. Within this context, the present study aims to evaluate digital economy practices in Türkiye from a conceptual, analytical, and holistic perspective. The analysis focuses on key components of the digital economy—including data, digital infrastructure, ICT capacity, the platform economy, and the gig economy—examining Türkiye’s position within the digital transformation process, the functioning of existing applications, and the challenges encountered.