Türkiye’de AR-GE faaliyetlerine uygulanan teşvikler ve muhasebeleştirmesi

Abstract

Bilim ve teknoloji alanında değişimin akıl almaz bir hızla arttığı günümüzde ülkelerin refah düzeylerini, işletmelerin ise karlılıkları arttırma adına başvurdukları en önemli hususlardan biri de araştırma geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleridir. Araştırma geliştirme faaliyetleri insana ve bilgiye uzun dönemli yatırım gerektiren bir süreçtir. Bu nedenle araştırma geliştirme yatırımları kısa sürede ticari kar getirmez ve başlatılan bir araştırma geliştirme faaliyetinden mutlaka olumlu bir netice alınır diye de bir garanti yoktur. Bu çalışmanın birinci bölümünde, Ar-Ge kavramı ve aşamaları, Ar-Ge faaliyetleriyle ilgili dünyadaki ve Türkiye'deki durumun tespiti yapıldı. İkinci bölümde , Ar-Ge faaliyetlerinin muhasebe standartlarımızdaki ve yasal düzenlemelerimizdeki yerine değinildi. Üçüncü bölümde, ülkemizde Ar-Ge faaliyetlerine sağlanan teşvik, yardımlardan bahsedildi. Son bölümde ise, önceki bölümlerde aktarılan Ar-Ge faaliyetleri, uygulanan teşvikler ve sağlanan yardımların nasıl muhasebeleştirileceği örneklerle açıklanmıştır. Araştırma kavramı daha çok bilinmeyen bir teknoloji, ürün ya da bilgiyi ortaya çıkarmak ve mümkün olan durumlarda bunları uygulamaya yöneltmek anlamına gelmektedir. Geliştirme kavramı ise, mevcut teknoloji veya bilgiyi yeni ürünler ya da üretim teknikleri ile ilgili uyarlamalara doğru yönlendirme ve mevcudu kullanma sürecidir. Yani geliştirme çabalarında yeni bir buluş söz konusu olmayıp, geliştirme faaliyetleri; araştırma faaliyetleri ile üretim faaliyetleri arasında bir köprü görevini yerine getirmektedir. Bu çalışma ile amaçlanan; Ar-Ge faaliyetlerinin daha fazla önemsenmesi gerektiğini, üniversite - sanayi ve diğer araştırma geliştirme kuruluşlarının birlikte çalışmasının önemini vurgulamak, mevcut yasal düzenlemelere değinerek bu işlemlerin muhasebe kayıtlarının nasıl aktarılacağını ortaya koymaktır. In today's world where changes in science and technology advances very rapidly , one of the most important issues is Research&Development (R&D) activities which is applied to increase countries' welfare and profitability of firms. Research & Development activities require investment in human and information in long periods of time. Therefore Research&Development activities are not profitable in short periods of time and there is no guarantee that Research & Development activities will absolulety have positive results. In the first part of this study , the concept of R&D and its phases , the situation of R&D activities in Turkey and in the world are determined. In the second part , the place of R&D activities in our accounting standards and legal regulations is covered. In the third part, the incentives dedicated to R&D activities in Turkey are mentioned. In the last part , it is shown through examples how to bookkeep R&D activities , incentives and provided assistance The concept of Research means introducing an unknown technology, product or information and using all these in all possible situations. On the other hand , the concept of Development can be described as directing available technology and information to related applications through new products and production techniques and the period of using available ones. It means that there is no new inventions in Development activities and Development activities are like a bridge between Research and Production activities. The objective of the study is to demonstrate the requirement of considering importance of R&D activities , to stress the importance of collaboration of university , industry and other R&D instutitions, to state how these transactions can be transferred to accounting records in accordance with legal regulations.