Avrupa Merkez Bankaları Sistemi’nin (ESCB) para politikaları ve T.C. Merkez Bankası’nın ESCB’ye adaptasyonu

Abstract

Çalışmanın amacı, Avrupa Merkez Bankaları Sistemi'nin (ESCB) uyguladığı para politikası ile fiyat istikrarını gerçekleştirebileceği şeklindeki hipotezimizi, uygulama sonuçları ışığında test etmektir. Avrupa'da parasal birlik çabaları sürerken, iktisatçılar arasında da aktif (ihtiyari) iktisat politikalarının etkililiği tartışılıyordu. Bu tartışmalar sonucunda ortaya çıkan entelektüel gelişmeler, fiyat istikrarının para politikasının birincil amacı olması gerektiğini göstermiştir. Bu bağlamda, para politikasının fiyat istikrarını sağlamadaki başarısından dolayı merkez bankalarının rolünün önemi ortaya çıkmıştır. 1998'de kurulan ve her biri siyasi ve ekonomik anlamda bağımsızlığını kazanmış üyelerden oluşan ESCB'nin öncelikli amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Topluluğun diğer ekonomik hedeflerine, ancak fiyat istikrarına zarar vermediği sürece destek verilir. ESCB fiyat istikrarına ulaşmak için, iki sütunlu bir para politikası stratejisi benimsemiştir. Birinci sütun M3'ü ara hedef olarak kullanılırken, bunun yanında fiyat istikrarının durumu hakkında işaret verecek bir çok başka ekonomik gösterge de kullanılmaktadır. Euro Bölgesinin üç yıllık ekonomik performansı, ESCB'nin, maliye politikası destekli para politikasının fiyat istikrarını gerçekleştirmede başarı sağladığını göstermektedir. Türkiye'nin, AB'ye tam üyelik için yerine getireceği şartlardan birisi de TC Merkez Bankası'nın ESCB'ye adaptasyon gereğidir. Maastricht Antlaşması ve ESCB Statüsü üye bir merkez bankasının uyması gerekli kriterleri belirlemiştir. TC Merkez Bankası yeni statüsü ile bağımsız bir merkez bankasını amaçlayan kriterleri hemen hemen yerine getirmiştir. Ayrıca, Türkiye'de mali baskınlığın önlenmesi ve güçlü ve istikrarlı bir mali sistemin kurulması, TC Merkez Bankası'nın bağımsızlığını fonksiyonel hale getirecektir. Bu, uygulanacak para politikası stratejisinin başarısı için gereklidir.