Bölgelerarası dengesizliklerin giderilmesinde maliye politikasının rolü ve GAP örneği

Abstract

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin yükseltilmesi amacıyla gösterdiği gayret ve çabaların istenilen sonuca ulaşmasında bilimsel ve akılcı metotların kullanılması, çağımızın vazgeçilmez kuralı olmuştur. Her ülke gelişme yolunda önemli ilerlemeler kaydederken, çeşitli etkenlerle o ülkelerin her yöresinin sağlanan gelişmelerden eşit biçimde pay alması beklenemez. Bu nedenle gelişmiş ülkelerin bile yöreleri arasında, gelişmişlik açısından kaçınılmaz bir dengesizlik oluşur. Bölgelerarasındaki gelişmişlik farkının ortadan kaldırılması ülkeler açısından ideal olmakla beraber, bu farkın en aza indirilmesi gelişme yolundaki her ülke için gerçekleştirilmesi amaçlanan bir hedeftir. Böyle bir hedefe ulaşmanın yolu ise, planlı kalkınmadan geçmektedir. Nitekim gelişmiş ülkelerin gelişme süreçleri incelendiğinde, hemen her ülkenin bunu, planlı kalkınma modelini uygulamakla sağladığı görülür. Bugün bile gelişmiş ülkeleri, daha az gelişmiş bölgelerin gelişmesini sağlamak için o yöreleri kapsayan Bölge Kalkınma Planları ve onlara bağlı Alt Bölge Kalkınma Planları yaptıklarını görüyoruz. Bunun en somut örneği olarak, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde bu alandaki çalışmalar gösterilebilir. Birliğin hemen her ülkesinde daha az gelişmiş bölgelerinin kalkınması için Bölge Kalkınma Planları yapılmakla beraber, birlik bünyesinde bunun finansmanından, müşavirlik, denetim ve hatta yönetimine yardımcı olmak amacıyla bir takım organizasyonlara gidilmiştir. Bu bağlamda, Türkiye'de Bölgelerarası Dengesizliklerin Giderilmesinde Maliye Politikasının rolü ve GAP Örneği adlı bir bilimsel çalışma eksikliğini gidermeye çalıştık. Bir anlamda ilgili kurum ve kuruluşlara kaynak teşkil etmesi amaçlanmıştır.

In our time, the countries are continuous strives for to be increased its welfare level with scientific and rational methods. every countries are importantly progress in developing process, but the whole of a country can't equally benefit from income which in to being in improve process. Even developed countries have unbalanced income distribution which in its inter-regional. Equal income distribution which in inter-regional are basic object for the whole community. Planned improvement are very important for countries which in developing process. it is understood which planned improvement model are basic instrument for developed countries too, when developed countries are examined. At present, the improvement models are applied by developed countries, especially in U.S.A and E.U. The improvement models contains many regulations which finance, counselor, control and administration regulations. In this study which is called, Role of Fiscal Policy and Southeastern Anatolia Project (GAP) Practice to be removed the inter-regional unbalanced in Turkey, is examined the improvement models from this point of view and Turkey have practice.