Borçlanma maliyetlerinin Türk vergi mevzuatı, sermaye piyasası mevzuatı ve uluslararası muhasebe standartları kapsamında incelenmesi

Abstract

Borçlanma yolu ile finansman sağlanırken dikkat edilmesi gereken en önemli konu, alınan borcun işletmeye getireceği yükümlülüklerdir. Özellikle banka ve benzeri kredi kurumlarından yabancı kaynak sağlanırken işletmenin mali yapısı dikkate alınarak çeşitli borç seçenekleri ortaya konmaktadır. Bu borç seçeneklerinin en belirleyici özellikleri borcun vadesi ve maliyetidir ki bu tez çalışmamızın konusudur. Aynı zamanda işletme sermayesi ihtiyacının karşılanması amacıyla, yabancı kaynak kullanılması nedeniyle katlanılan borçlanma maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi sorun teşkil etmektedir. Ancak maliyet bedeli ile değerlenen stoklar ve maddi duran varlıkların yabancı kaynaklarla finanse edilmeleri durumunda söz konusu bu finansman giderlerinin varlığın maliyeti ile ilişkilendirilip ilişkilendirilmeyeceği konusunda farklı görüşler ve uygulamalar bulunmaktadır. Bu görüşler ve yasal düzenlemelerde yer alan yaklaşımlar, Uluslararası Muhasebe Standartları, Türkiye Muhasebe Standartları, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Vergi Mevzuatı ve Muhasebe İlkeleri dikkate alınarak incelenmiş ve genel bir uygulama ile mevzuat farklılıkları açıklanarak karşılaştırılmıştır. Eğer işletme büyük miktarlarda borçlanmıyorsa seçilen yöntemlerin mali tablolara etkisi önemli ölçüde olmayacaktır. Ancak işletme büyük tutarlarda borçlanıyorsa sonuçların mali tablolara etkisi önemli olacaktır. Borçlanma maliyetleri gider olarak muhasebeleştirilmiş ise, işletmenin giderleri dolayısıyla karı düşük çıkacak ve vergi avantajı sağlanacaktır. Borçlanma maliyetleri varlığın maliyetine eklenmek suretiyle muhasebeleştirilmiş ise, işletmenin aktifleri yüksek çıkacak dolayısıyla kredilibitesi artacaktır.

The subject that needs the most consideration when financing by borrowing’s the liabilities it puts on the entity. Especially, when providing foreign resources through banks or similar financing entities, several borrowing options are manifested by considering the financial structure of the entity. The most decisive characteristics of these borrowing options’re the term and the cost of the loan, which’s the subject of this thesis. At the same time, in order to meet the need of capital of the entity, it’s a problem to record the borrowing costs due to using foreign resources. However, there’re various views and implementations about relating the cost of entity and financing expenses when financing the stocks and the fixed assets that increase in value with costs with foreign resources. These views and approaches that’ve been coded’re studied in the light of International and Turkish Accounting Standards, Regulations of Capital Market, Turkish Taxing Regulations and Accounting Principles and compared with a general praxis and the differences of regulations. The effects of the chosen procedure on the financial statements won’t be significant unless the entity’s borrowing large amount of loans. On the other hand the effects’re very significant if the entity’s borrowing large amounts. If borrowing costs’re recorded as expenses, the profit of the entity’ll be less due to expenses and hence there’ll be an advantage of taxes. If borrowing costs’re recorded as costs, the assets of the entity’ll be more and hence the credibility of the entity’ll be higher