Türkiye’de 1990 sonrası kamu iç borçları ve ekonomik etkileri

Abstract

TÜRKİYE’DE 1990 SONRASI KAMU İÇ BORÇLARI VE EKONOMİK ETKİLERİ Türkiye ekonomisi 1980’li yıllardan itibaren Serbest Piyasa Ekonomisine Geçiş olarak nitelendirilen değişim sürecine girmiştir.1980’li yıllardan sonra kamu kesiminde kaynak ihtiyacının artması ve bu kaynakların kullanım dengesinin korunmaması sonucunda , kamu kesimi fon ihtiyacı sürekli artış göstermiştir. Bu dönemde genişleyen kamu kesimi borçlanma gereği ve iç borçlanmaya ağırlık veren finansman politikalarının benimsenmesi sonucunda iç borç miktarlarında son derece hızlı yükselişler yaşanmıştır. Hazinenin önceki yıllarda zaman zaman başvurduğu bir finansman aracı olan iç borçlanma, 1985 yılından itibaren nitelik ve boyutlarıyla önemli farklılıklar içermektedir. İç borç stokunun GSMH’ya oranının yüksek seviyelerde olması ve iç borçların ödenmesi ekonomi üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.Bu çalışmada Türkiye’de kamu iç borçlarının gelişimi ve ekonomi üzerindeki etkileri incelenmiş ve 1999 yılından itibaren IMF ile yürütülen ekonomik programların Türkiye ekonomisi ve özellikle iç borç stokunda yaşanan farklılıklar analiz edilmiştir.IMF ile yürütülen ekonomik programların sıkı maliye politikaları ve bütçe harcamalarında sağlanan disiplinle ekonomi üzerinde olumlu gelişmeler yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.Maastricht Kriterleri’ne uyum sağlayacak ekonomik gelişmelerin gerçekleştiği görülmüştür.

AFTER THE YEAR 1990 PUBLIC DEBT STOCKS IN TURKEY AND ECONOMIC EFFECTS Starting from 1980s, Economy of Turkey has been enrolled a changing process that is described as Passage into the Free Market Economy. After the 1980s, as a result of the increase in resource demand and lack of the preservation of the utilization balance of these resources, there had been a continuous increase in the public sector fund requirements. In this period of time, following the extention in the public sector debt and because of adoptation of the financial policies emphasizing on domestic debts, there had been a significant increase in the amount of the domestic debts. After the year 1985, domestic borrowing which had been addressed as a financial tool by the treasury from time to time, had a considerable alteration with respect to its quality and dimensions. The domestic debt stock ratio to GNP being in high levels and the payments of domestic debts had resulted in adverse impacts on economy. In this study, public domestic debt development and the impacts on the economy were investigated, the impacts of the economic programmes conducted with IMF beginning from 1999 on Turkey and especially the alterations in the domestic debt stock were analyzed. It has been found out that the economic programmes conducted with IMF has a positive impact on economy with strict finance policies and a disipline on the budget expenses. Economical developments that are to be in accordance with Maastricht Criterions have been observed.