Ahmet Midhat Efendi'de girişimcilik: teori ve pratik

Abstract

Bu tezin konusu, Ahmet Midhat Efendi’nin girişimcilik anlayışının temel nite-liklerini ortaya koymak ve iktisadi girişimlerinin kapsamını tespit etmektir. Tezin temel sorusu ise Ahmet Midhat Efendi’nin girişimciliğinin kapitalist mi yoksa geleneksel bir girişimcilik mi olduğudur. Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle girişim kavramı üzerinde durulmuştur. Girişim, girişimci, girişimcilik tarihi, girişimcilik teorileri ele alın-mış ve girişimcilikle yakından ilişkili ticaret ve özellikle kapitalizm kavramları incelen-miştir. İktisadi hayatta “geleneksel girişimci”, “kapitalist girişimci” ve melez bir model olan “çevre girişimcisi” türlerinin olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca Osmanlı iktisat düşüncesinde girişimcilik anlayışı irdelenmiş ve Ahmet Midhat Efendi’nin hayatı, iktisat düşüncesi, iktisatla ilgili eserleri, edebi eserlerindeki girişimci karakterler, bizzat gerçek-leştirdiği iktisadi girişimler açıklanmıştır. Tezin sonuç kısmında ise Ahmet Midhat Efen-di’nin bütünüyle ne “geleneksel girişimci” ne de “kapitalist girişimci” profiline uyduğu, bunların dışında “çevre girişimcisi” olarak adlandırılabilecek farklı karakterde bir giri-şimci tipolojisi sergilediği ileri sürülmüştür. Bu sonuca, Ahmet Midhat Efendi’nin eserle-ri, eserlerindeki karakterler ve kendi girişimleri üzerine yapılan incelemeler sonucunda ulaşılmıştır.

The aim of this thesis is to outline the main features of Ahmet Midhat Efendi’s understanding of entrepreneurship and to determine the scope of his economic entrepre-neurship. The main question of the thesis is whether Ahmet Midhat Efendi’s entrepre-neurship is capitalistic or traditional. Firstly, the concept of entrepreneurship has been examined to be able to answer this question. Moreover, the history of entrepreneurship and entrepreneurship theories are discussed with the economic concepts -trade and capi-talism- that are relevant to entrepreneurship. In doing so, three kinds of entrepreneurship are determined: traditional, capitalist, and peripheral. The Ottoman understanding of entrepreneurship is examined before analyzing the biography, the publications, the novel characters and enterprises of Ahmet Midhat Efendi. In conclusion, it is argued that Ah-met Midhat Efendi corresponds neither with the profile of the “traditional” nor with that of the “capitalist entrepreneurship”; rather he displays a different profile which can be referred to as “peripheral entrepreneurship”