Türkiye’de özelleştirme ve çalışma hayatı

Abstract

1970’li yıllarda yaşanan krizin Devletin ekonomik hayata müdahale etmesinin sonucunda olduğunun ileri sürülmesi ile birlikte Keynesyen ekonomi politikalarının yerini neo liberal ekonomi politikaları almıştır. Önce gelişmiş ülkelerde uygulanan ve daha sonra tüm dünyaya yayılan bu politikalar, devleti ekonomik hayatın dışına taşıyarak verimliliği ve kâr hadlerini artırmayı amaçlamıştır. Bu politikalardan en önemlisi KİT’leri özel sektöre satmak ve özel sektörün önündeki tüm engelleri kaldırmak olan özelleştirmedir. Yapılan özelleştirmelerin ekonomiye, hukuka, yönetime, demokratikleşmeye ve çalışma hayatına çok fazla etkileri olmuştur. Özelleştirmelerin çalışma hayatına olumlu ve olumsuz etkileri vardır. KİT’lerin satışı gibi dar manada yapılan özelleştirmeler; işsizliği artırıp, sendikasızlaştırmaya neden olmuş, Toplu İş Sözleşmelerinin kapsamını daraltmış, gelir dağılımını bozmuş ve sosyal haklarda kısıtlamalar meydana getirmiştir. Yasal ve kurumsal engellerin kaldırılması gibi geniş manada yapılan özelleştirmeler ise istihdama olumlu katkı yapmış, gelir dağılımını düzeltmiştir. Ülkemizde Dünya Bankası ile birlikte özelleştirmelerin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik olarak Özelleştirme Sosyal Destek Projesi geliştirilmiştir. Bu projede çalışma hayatına işçi olarak devam etmek isteyenler ile kendi işini kurmak isteyenlere yönelik olarak hizmetler verilmiştir.

(SUMMARY) Keynesian economic policies have been substituted with neo liberal economic policies due to the claims that the crisis experienced in 1970’s stemmed from the intervention of government to the economic life. These policies, which were at first implemented in developed countries and spread out over the world afterwards, aimed to promote the productivity and profit rates by crowding out the governments out of the social life. The most significant of these policies are selling the public enterprises to private sector and privatization which is the elimination of all the obstacles for the private sector. The privatizations have lots of effects on economy, law, public administration, democracy and working life. Privatizations have positive and negative effects on working life as well. The privatization that is conceived as solely the selling of public enterprises have caused the increase of unemployment and ununionization, contracted the content of collective labor contracts, distorted the distribution of income and brought out the restrictions on social rights. The privatizations in the expanded meanings such as the abolition of legal and corporate abstacles contributed to employment in a positive way and healed distribution of income. İn our country the privatization Social Support Project has been promoted with the collabbration of the World Bank in order to reduce the negative effects of privatization. İn this project who want to continue their working life and who wish to set up their own business got served.