Antitüberküloz ilaçların polimorf nüveli lökosit fonksiyonları üzerine in vitro etkisinin araştırılması

Abstract

ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARIN POLİMORF NÜVELİ LÖKOSİT FONKSİYONLARI ÜZERİNE İN VİTRO ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Adı ve Soyadı : Betül Okuyan I. Danışman adı : Prof. Dr. Fikret V. İzzettin II. Danışman adı : Prof. Dr. Adile Çevikbaş Program : Klinik Farmasi Farmakoloji Çalışmamızda sağlıklı gönüllülerden elde edilen polimorf nüveli lökositleri (PNL) terapötik serum konsantrasyonlarında antitüberküloz ilaçlar (izoniazid [(İNH)], rifampisin [RİF], pirazinamid [PZA], etambutol [EMB], streptomisin [S], amikasin [A], ofloksasin [OF], protionamid [PRT], sikloserin [SKL]) ve farklı kombinasyonları ile inkübe ederek PNL fonksiyonları üzerine etkileri in vitro ortamda araştırıldı. PNL'lerin fagositik aktivitesinde PRT, A, OF, İNH+RİF+S kombinasyonu, A+OF kombinasyonu, A+OF+SKL kombinasyonu ve A+OF+SKL+PRT+EMB kombinasyonu ile kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı artma bulundu (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,01, p<0,05, p<0,01, p<0,01). PNL'lerin hücre içi öldürme aktivitesinde OF ile kontrole göre gözlenen artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). PNL fonksiyonlarında diğer ilaçlarla kontrole göre istatistiksel olarak bir fark gözlenmedi (p>0,05). PNL fonksiyonlarında OF ile A+OF kombinasyonuna göre istatistiksel olarak anlamlı artma saptandı (p<0,05). PNL'lerin fagositik aktivitesinde A+OF+SKL kombinasyonu ve A+OF+SKL+PRT+EMB kombinasyonu ile A+OF+SKL+PRT kombinasyonuna ve A+OF+SKL+PRT+PZA kombinasyonuna göre istatistiksel olarak anlamlı artma saptandı (p<0,05). Diğer gruplar arasında PNL fonksiyonları yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak; bazı antitüberküloz ilaçların tek başına veya kombine halde PNL fonksiyonlarını artırdığı izlendi, ancak kombinasyonlarda sinerjik veya aditif etki gözlenmedi. Elde edilen sonuçların klinik kullanım ile ilişkisini değerlendirmek için sağlıklı ve tüberküloz ile infekte kişilerde in vivo çalışmaların yapılması gerektiğini düşünüyoruz. İlaç danışmanlığında ve rasyonel ilaç kullanımında klinik eczacıların önemli görevleri dikkate alındığında bu tür çalışmalarda rol almalarının faydalı olacağını düşünüyor ve yaptığımız çalışmanın klinik eczacılara ve hekimlere yararlı olacağına inanıyoruz. AN IN VITRO INVESTIGATION OF THE EFFECT OF ANTITUBERCULOUS DRUGS ON FUNCTIONS OF POLYMORPHONUCLEAR LEUKOCYTE The aim of the study was to investigate antituberculous drugs effects on functions of polymorphonuclear leukocyte (PMN) in vitro. PMNs obtained from healthy volunteers was incubated with antituberculous drugs (isoniazid [INH], rifampin [RIF], pyrazinamide [PZA], ethambutol [EMB], streptomycin [S], amikacin [A], ofloxacin [OF], prothionamide [PTH] and cycloserine [CyC]) and different combinations at therapeutic serum concentrations. Phagocytic activity of PMNs was significantly increased by PTH, A, OF, INH+RIF+S combination, A+OF combination, A+OF+CyC combination and A+OF+CyC+PTH+EMB combination when compared with the control (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,01, p<0,05, p<0,01, p<0,01). Intracellular killing activity of PMNs was significantly increased by OF when compared with the control (p<0,05). No significant difference was observed in functions of PMN for other drugs when compared with control (p>0,05). Functions of PMN were significantly increased by OF when compared with A+OF combination (p<0,05). Phagocytic activity of PMNs was significantly increased by A+OF+CyC combination and A+OF+CyC+PTH+EMB combination when compared with A+OF+CyC+PTH combination and A+OF+CyC+PTH+PZA combination (p<0,05). No significant difference was found in functions of PMN between the other groups (p>0,05). In conclusion, some antituberculous drugs alone or in combination enhanced PMN functions, although in combination no additive or synergistic effects were detected. We believe that our findings need to be supported by in vivo studies to be conducted on healthy subjects, and patients with tuberculosis. Taking into consideration the important role of clinical pharmacist in drug information and rational drug use, we believe that clinical pharmacists' involvement in such studies would be beneficial. We believe that our investigation will help both pharmacists and physicians.