Halka arz fiyatının belirlenmesinde kullanılan değerleme yöntemleri : Borsa İstanbul uygulaması

Abstract

Halka arz fiyatının doğru belirlenmesi hem halka arzın ilgili otoriterlerden onayının alınabilmesi hem de halka arz sonrası ikincil piyasa da başarılı bir performans göstermesi için önem arz etmektedir. Buradan hareketle bu çalışmamızın amacı, halka arz fiyatının belirlenmesinde kullanılan yöntemlerin incelenerek başarılı bir halka arz için fiyat tespitinde izlenmesi gereken metodoloji üzerine örnek bir uygulama gerçekleştirmektir. Bu kapsamda halka arz ve şirket değerlemesi kavramları üzerinde durulmuştur. Çalışmada bir halka arz süreci boyunca tüm taraflar için sürecin genel çerçevesi ele alınmış, şirketin halka arz kararını almasıyla başlayan ve Borsa İstanbul’da kotasyonu ile tamamlanan süreç için bir yol haritası çizilmeye çalışılmıştır. Şirketlerin paylarını, ilk defa halka sunmasına iten nedenler ve teşvikler incelenmiş ve bu nedenler içerisinde yer alan halka arzlardaki düşük fiyatlama kavramına dair ulusal ve uluslararası literatür incelenerek halka arzlar üzerindeki etkisi gösterilmiştir. Artan küreselleşme ile doğan ek finansman ihtiyacının şirketlerin sermaye piyasalarına yönelimini göstermek amacıyla Dünya’da yıllar itibarıyla ilk halka arz piyasalarında değişimler incelenmiş ve bölgesel olarak son yıllardaki halka arz sayısı ve tutarlarındaki dalgalanmalar makro ekonomik veriler ile açıklanmıştır. Bu araştırmalar ile elde edinilen bilgiler ışığında literatürümüzde halka arz fiyat tespit çalışması bulunmayan bir sektöre yönelik örnek uygulama gerçekleştirilmiş ve uygun metodolojinin nasıl tespit edileceği de açıklanarak bir şirket değerlemesi çalışması gerçekleştirilmiştir. Seçilen şirket’in son üç yıllık finansal tabloları kullanılarak ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin yayınlamış olduğu Uluslararası Değerleme Standartları çerçevesinde bir halka arz uygulaması yapılmıştır.

The accurate determination of the initial public offering (IPO) price is crucial for obtaining approval from relevant authorities and achieving successful performance in the secondary market after the IPO. Based on this, the aim of this study is to examine the methods used in determining the IPO price and to perform a sample application on the methodology that should be followed for a successful IPO price determination. Within this scope, the concepts of IPO and company valuation have been addressed. The general framework of the IPO process for all parties involved throughout the IPO process has been discussed, and a roadmap has been attempted to be drawn for the process starting with the company's decision to go public and ending with its listing on the Istanbul Stock Exchange. The reasons and incentives that motivate companies to go public for the first time have been examined, and the impact of the concept of underpricing in IPOs, which is one of these reasons, has been demonstrated by examining national and international literature. Changes in the first IPO markets worldwide over the years have been examined to demonstrate the orientation of companies towards capital markets due to the increasing need for additional financing resulting from globalization, and fluctuations in the number and amounts of IPOs in recent years have been explained with macroeconomic data. Based on the information obtained from these studies, a sample application was carried out for a sector without IPO price determination studies in our literature, and a company valuation study was performed by explaining how to identify the appropriate methodology. A IPO application was conducted using the financial statements of the selected company for the last three years and within the framework of the International Valuation Standards published by the Turkish Capital Markets Association.