Koyun beyninde olfaktör sistem anatomisinin beyaz cevher disseksiyonu tekniği ile gösterilmesi

Abstract

KOYUN BEYNİNDE OLFAKTÖR SİSTEM ANATOMİSİNİN BEYAZ CEVHER DİSSEKSİYONU TEKNİĞİ İLE GÖSTERİLMESİ Olfaktör sistem anatomisi ve beyin içerisinde ilişkili olduğu yapılar son 10 yıla kadar üzerinde diğer beyin bölgeleri kadar çalışma olmayan bir bölgeydi. Yakınzamanda hücresel düzeydeki tekniklere paralel olarak gelişen ileri radyolojik yöntemler sayesinde bu duyunun beyin içerisindeki organizasyonuna dair çalışmalar da hız kazanmıştır. İnsan olfaktör sisteminin memeliler arasında en az gelişmiş sistemlerden biri olması sebebiyle daha çok fareler ve diğer memeliler üzerinde bu çalışmalar yapılagelmiştir. Bu laboratuar çalışmasında koyun beynindeki olfaktör sistem'in anatomik ilişkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. İnsana göre daha belirgin bir olfaktör bulb,, koku yolakları ve koku merkezine sahip olan bu canlılardaki yolakların ortaya çıkarılması için Klingler'in beyaz cevher disseksiyon tekniği uygulanmıştır. Daha önce herhangi bir memelide beyaz cevher disseksiyonu yöntemi ile olfaktör sistem anatomisi ortaya konulmamıştır. İnsanda diğer kafa çiftleri üzerine yapılmış radyolojik çalışmalar olmakla birlikte traktları hakkında bir veri elde edilemeyen tek kafa çifti de birinci kafa çifti olan Olfaktör sinirdir. Bu çalışma Marmara Üniversitesi Prof.Rhoton Nöroanatomi laboratuarında on adet koyun beyni ile gerçekleştirilmiştir. Olfaktör bulb ve bunu takip eden ana olfaktör trakt üç ana yola ayrılmıştır. Bu yolaklar lateral, orta ve medyal olfaktör traktlar olarak isimlendirilmiştir. Adı geçen yolakların koyun koku korteksi olarak çalıştığı bilinen piriform lob ve koku duyusu ile ilişkili olan Amigdala, Nükleus Akkümbens, Anterior komissür, gibi beyin bölgeleri ile olan bağlantıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile koyun beynindeki olfaktör sistem beyaz cevher anatomisi ortaya konulmakla birlikte, subkortikal nükleuslar ve limbik sistem ile olan ilişkilerinin net açıklanabilmesi için ileri laboratuar çalışmalarına ihtiyaç vardır. Memelilerin beyin anatomisinin büyük oranda benzer olması nedeniyle bu çalışmada ortaya çıkarılan yolaklar insan beyni olfaktör sistem anatomisini anlama konusunda yardımcı olabilecektir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Olfaktör sinir, beyaz cevher disseksiyonu, limbik sistem, koku,

Olfactory system and related structures were not anatomically well defined since last 10 years. Recent developments at ''in vitro'' studies and radiology suggested new methods for olfactory system research. Most of previous researches were being made oneither mice or other mammals which olfactory system is more sophisticated than human.In this study we used sheep brains to understand olfactory system anatomic structure. In terms of this Klingler's white matter dissection technique were carried out. A white matter dissection study for olfactory system on mammals has never been reported. However there are many other studies to understand structural design of other cranial nerves radiologically and anatomically. The only cranial nerve that has never been issued for tractographic studies is olfactory nerve. 10 sheep brains were used for this study. All dissections were held in Prof. Rhoton Neuroanatomy Laboratory, Marmara University Institute of Neurological Sciences.Dissections revealed that main olfactory tract divides in three pathways; Lateral, middle and medial olfactory pathways. We demonstrated courses of pathways and their relations with cortical areas and subcortical nuclei. These structures include pyriform lobe, amygdala, nucleus accumbens and anterior commissure. Eventhough this study reveals the pathways of olfactory system in sheep, further studies are needed to clearlyunderstand connections between nuclei system and targeted cortical areas. KEY WORDS: Olfactory nerve, white matter dissection, limbic system, smell