Yerel yönetimlerde halkın yönetime katılımı

Abstract

Bu çalışmada, Dünya ve Türkiye’de yerel yönetim kuruluşlarındaki yönetime katılımın boyutları incelenmiştir. Bu çerçevede ülkemizde 442 Sayılı Kanuna göre yönetilen Köyler, 3360 Sayılı Kanun'a göre yönetilen İl Özel İdareleri; 1580 Sayılı Belediye Kanunu’na göre yönetilen Belediyeler ve 3030 Sayılı Kanun’a göre yönetilen Büyükşehir Belediyeleri çalışma kapsamına alınarak incelenmiştir. Yine bu çalışmada, son yıllarda gerek dünya gerekse Türkiye’de sıkça bahsedilen yerel yönetimlere katılım kavramının gelişimine, halkın yönetime katılımını sağlayıcı uygulamaları incelemeye ve dünyadaki uygulamaları da göz önünde bulundurarak -özellikle belediyelerde- halkın yönetime katılımını sağlayıcı ve etkili uygulamaların yollarını araştırma ve bu konudaki uygulamalar hususunda bilgi vermektir. Ayrıca, sivil toplum - demokrasi ve katılım bağıntısı irdelenerek halkın yönetime katılımı ve bunun sağlanmasında ilk basamağı teşkil eden, diğer bir ifadeyle “demokrasinin okulu” olarak kabul edilen yerel yönetimlerin, ülkemiz uygulamasında ortaya çıkan sorunları incelenerek ve bu konu ile ilgili olarak değişik katılım yöntemleri irdelenerek ülkemizde de uygulama alanı bulabilecek bazı katılım yöntemleri üzerinde çalışılmıştır. Yerel yönetimlerle demokratikleşme süreci arasındaki ilişkiyi sağlayan ve güçlendiren etken, yerel yönetimlerde halkın yönetime katılmasının rahatlıkla mümkün olması ve halkın yönetimle sürekli iç içe yaşamasıdır. Katılım, halkın çıkarlarının kollanması ve korunması için bir yoldur. Toplum üyeleri katılım yolu ile kendi inisiyatifleriyle daha çok iş yapmaya ve yönetim programlarına yardımcı olmaya özendirilmiş olurlar. Yerel yönetim kararlarının ve hizmetlerinin yürütülmesine halkın katılması yerel yönetimlerin amaçlarına ulaşmasına da zemin hazırlayacaktır Halkın katılımı açısından hem mevzuatın yetersizliği ve hem de yönetimlerde yönetilenlerde ve yönetenlerde yönetime katılma anlayışının yeterince yerleşmemiş olması yüzünden belediye organlarının kararlarına ve uygulamalarına katılımda istenen düzeyde olmamıştır. İdari, Sosyal, Ekonomik, Kültürel vb., yönden hızlı bir değişimin yaşandığı günümüzde, katılımcı ve ülke düzeyinde hizmetlerin daha rasyonel bir biçimde dağılımını sağlayacak idari yönden yeniden bir yapılanmaya ihtiyaç vardır. Bunun ilk basamağını ise, ülke yönetim sisteminin bütünlüğü içinde yer alan yerel yönetimlerin güçlendirilmesi oluşturmaktadır. Çünkü yerel yönetimlerin güçlendirilmesi gelişmiş ülkeler tarafından denenmiş ve olumlu sonuçlarda alınmıştır. Çoğu ülkede, halkın yerel yönetimlere katılımı konusunda büyük bir istek ve duyarlılık göze çarparken, ülkemizde ise hem yöneten hem de yönetilen kesimde büyük bir isteksizlik ve örgütsüzlük göze çarpmaktadır. Bu çalışmada, ortaya çıkan en önemli sonuçlardan biri de, yerel yönetimlerde yönetime katılmanın öneminin kavranamadığı, örgütlenmenin ve çeşitli katılım yollarının ülkemizin idari ve hukuk yapısı gereği mümkün olmadığı ve katılımın bu yüzden çok güdük kaldığı gerçeğinin ortaya çıkmış olmasıdır. In this study, the dimensions of public participation in local governments throughout Turkey and the World have been examined. In this extent, the villages governed with the law no. 442, special provincial administrations governed with the law no. 3360, the municipalities governed with the law no. 1580 and the metropolitan municipalities governed with the law no. 3030 have been analyzed within the scope of this research. The main purpose of this research is to give information concerning the development of the term ‘participation in administration’ which occupies the agenda of Turkey and the World in recent years considering the analyses of the efficient applications providing the public participation in administration. Furthermore, several participation methods have been studied in terms of their practicability in Turkey by paying regard to the triple of civil society, democracy and participation and the issues related to the Turkish experiences of public participation in local governments, -which are perceived as ‘the schools of the democracy’. The factor which enables and strengthens the relation between local governments and democratization is convenient public participation in administration and the enduring coexistence of the public and administration. Participation is a way to protect and watch the benefits of the public. The members of a society are encouraged to work more by taking initiative and to help the administration programs. Public participation in the application of the decisions and services of local administrations will pave the way for that the goals of public administrations come true. Both lack of legislations for public participation and lack of comprehension of participating in administrations, administrators and those who governed led to insufficient participation to decisions of municipality bodies and applications. As we’re currently experiencing rapid changes in administrative, social, economic and cultural aspects, restructuring is needed to provide more rational distribution of services throughout the country by being participatory in nature. The first step toward this is empowering local governments which are positioned within integrity of administrative system of the state. Because developed countries tried empowering local governments and got successful results. While in many countries the passion and sensitivity toward participation to local governments by public draws attention, in our country reluctance and disorganization in both those who are governing and those who are being governed is observed. One of the most substantial outcomes achieved with this study is the fact that the importance of public participation in local governments cannot be grasped, organisation and other ways of participation is impossible by force of structure of administration and law in our country and that reveals why participation rates remain low.