Hümâyun’un Kozmolojik Egemenlik Anlayışı

Abstract

Bâbür Şah 1526’da Kuzey Hindistan’dakurduğu devletin temellerini sağlamlaştıramadanvefat etti. Tahtını birçok sorun ile bıraktığı oğluHümâyun ise gerekli reformlarıgerçekleştiremedi. Ancak Şir Han’a mağlupolarak Hindistan’ı terk etmek zorunda kaldığı1540 öncesi saltanatının ilk on yıllık sürecindeyeni bir egemenlik anlayışı inşa etmeye çalıştı.Hümâyun dönemindeki teşkilat ve kültür hayatıBâbürlülerin istifade ettiği Timurlu mirası veHindistan’daki ilmi seviye ile şekillendi. O buortamda saltanat doktrininde kozmolojik temellibir değişimi ortaya koyan siyasi örgütlenmemodeli geliştirdi. Bu farklı bakış açısı Babürlütarihine alışılmadık bir katkı yaptı. Bu makaledeHümâyun’un bu girişiminin ana hatlarıbelirtilerek bilimsel ve siyasi bağlamıdeğerlendirilmeye çalışılacaktır. Onun yeniegemenlik anlayışına uygun olarak yaptığısınıflandırmaların nasıl bir bilgi ve etki ileşekillendiğini incelemek bu hususta doğru birbakış açısı sunacaktır. Ayrıca bu dönemdemeydana gelen entelektüel gelişmelerin bilimseltemeli de vurgulanmaya çalışılacaktır. Makalededönemin Bâbürlü saray tarihçilerinin eserlerinebaşvurularak bu konu hakkında daha önce yapılançalışmalar da değerlendirilecektir.

Babur Shah died in 1526 before he could not_x000D_ consolidate the foundations of the state, established_x000D_ in North India. His son Humâyun, who left his_x000D_ throne with many problems, could not carry out the_x000D_ necessary reforms. However, he tried to build a_x000D_ new sense of sovereignty during the first decade of_x000D_ his pre-1540 reign, when he had to leave India as_x000D_ defeated by Sher Shah Sur. The organizational and_x000D_ cultural life in the period of Humâyun was shaped_x000D_ by the Timurid heritage and the scientific level in_x000D_ India, benefited by the Baburids. In this_x000D_ environment, he developed a model of political_x000D_ organization, which introduced a cosmological_x000D_ change in the doctrine of his reign. This different_x000D_ perspective made an unusual contribution to the_x000D_ history of Baburids. In this article, we will try to_x000D_ evaluate the scientific and political context by_x000D_ outlining this initiative of Humâyun. To examine_x000D_ how the classifications, he made in accordance_x000D_ with the new understanding of sovereignty were_x000D_ shaped with knowledge and influence will provide_x000D_ an accurate perspective on this issue. In addition,_x000D_ the scientific basis of intellectual developments_x000D_ occurring in this period will try to be emphasized._x000D_ In the article, the works of the Baburid palace_x000D_ historians of the period will be used and previous_x000D_ studies on this subject will be evaluated.