Metropoliten yönetimlerde planlama ve halk katılımı

Abstract

Dünyada endüstri devrimiyle birlikte kentleşme olgusu büyük hız kazanmıştır. Zaman içinde teknoloji ve iletişim sektörlerinde yaşanan hızlı gelişmeler sonucunda kentleşme olgusu adeta biçim değiştirmiş ve küreselleşmeninde etkisiyle yerini metropolitenleşmeye bırakmıştır. Metropolitenlerin, bulundukları bölge içinde ekonomik, sosyal ve kültürel anlamda baskın bir rolleri olduğu ve bu nedenlede gerek uzmanlaşma ve gerekse örgütlenme açısından çevrelerindeki kentlere göre çok daha ileri düzeyde bir organizasyon yapısına sahip oldukları kabul edilmektedir. Bulundukları bölgede her anlamda merkez durumunda olan metropoller, küreselleşmenin de etkisiyle gittikçe küçülen dünyamızda adeta ülkelerinin sınırlarını aşan bir yapıya kavuşmuş ve dünya kentleri haline gelmişlerdir. Etki alanları böylesine geniş olan metropoliten alanların yönetim ve planlamalarında klasik anlamdaki kent planlaması yaklaşımının yeterli olmayacağı genel bir kabul görmüş ve metropoliten yönetim ve metropoliten planlama kavramları tüm dünyada geçerli kavramlar olmuşlardır. Günümüzde değer kazanan bir diğer kavramsa katılım kavramıdır. Halkın kendisini etkileyecek olan her tür kararın alınması sürecinde söz sahibi olmasını öngören katılım kavramı kentlerin ve metropollerin planlanmasında da önem verilen bir unsur haline gelmiştir Demokrasi duygusunun ve bilincinin gelişmiş olduğu toplumlarda katılımcı planlama anlayışının yaygınlaştırılmasına büyük önem verilmektedir. Bu çalışmayla, tüm dünyada kalkınma adına büyük önem verilen katılım ve metropolitenleşme gibi kavramların ülkemizdeki durumunun tespit edilmesi ve ülkemizde metropoliten yönetime karşılık gelen büyükşehir belediyelerinde planlama disiplininin nasıl işlediği yasal çerçevesiyle birlikte ortaya konmaya çalışılmıştır. Böylelikle yaşanmakta olan mevcut durum ve sorunlar diğer ülkelerden ve Türkiye'den planlamaya katılım örnekleri verilerek belirlenmeye gayret edilmiştir. Ülkemizde metropolitenleşme sürecinde olan büyük kentlerimizde yaşanan sorunlara, gerek metropoliten planlama ve katılım konularında mevcut yasaların yetersiz kalması, gerekse eğitim eksikliği sebebiyle bu konulara yeterli önemin verilmemesinin sebep olduğu gözlenmiştir.The concept of urbanisation has been widely discussed especially after the industrial revolution. As a result of the rapid developments in information and communication technologies together with the help of globalisation, the term of urbanisation has been transformed into the concept called metropolitan. Metropolitan cities play a dominant role in economic, social and cultural life in their region and therefore, are in a more advanced position in terms of both specialisation and organisation. With the boost of globalisation, metropolitians, which are in a central position in many aspects, exceed their national boundaries and become known in the whole world. Obviously, it would be unrealistic to expect managing and planning these influential metropolitans with the classic city planning approaches, thus metropolitan administration and metropolitan planning become valid concepts in this respect. Another rising concept is participation. This term assumes that citizens would have a right to participate in every decision making process which eventually have an effect on them. Thus, the participation has become an inevitable element of city and metropolitan planning. Clearly, this concept is given high importance specifically in democratic communities. This study attempts to understand the concepts of participation and metropolitanisation, which carry a critical importance in the development process, in the case of Turkey. Additionally, it tries to place the planning concept and its legal framework in the Metropolitan Municipalities in Turkey. In sum, the study in question tries to focus on the existing problems of metropolitan management by looking at examples of participation on planning processes in metropolitans both inside and outside Turkey. As a result of the analyses carried, it is observed that the problems of the big cities in Turkey that are in the process of metropolitanisation, are caused by both the insufficiency of the current legal framework on participation and planning and lack of understanding of the significance of these concepts.