Gayrimenkul yatırım ortaklıkları

Abstract

Başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde gayrimenkul yatırım ortaklıkları, gayrimenkul piyasasının önemli kurumsal yatırımcıları olarak rol almışlardır. İlk defa 1960’ lı yıllarda uygulamaları görülmeye başlanan gayrimenkul yatırım ortaklıkları, ABD’ de mevcut durum itibariyle 167 milyar dolarlık bir piyasa değerine ulaşmıştır. Dahası bu kurumsal oyuncular ülkenin çok çeşitli sorunlarına hizmet etmiş ve etmeye devam etmektedir. Çok büyük ölçekli gayrimenkul projelerini hayata geçirmiş olan gayrimenkul yatırım ortaklıkları, bu ülkede hapishane ve otopark yapımlarından, yaşlılar için özel kentler inşaa etmeye kadar her alanda faaliyette bulunmuşlardır. Türkiye’ de gayrimenkul sektörüne bakıldığında ilk göze çarpan hususun gayrimenkul finansmanının çok küçük bir bölümünün mali piyasalar aracılığıyla gerçekleştirildiğidir. Mali piyasaların gayrimenkul piyasasından uzak olmasının altında yatan bir çok neden vardır. Bu nedenlerden biri, kurumsallaşma eksikliğidir. Gayrimenkul finansmanının kurumsallaşmış en güzel örneği, gayrimenkul yatırım ortaklıklarıdır. Ekonomik sıkıntıların yaşandığı günümüz Türkiye’ sinde, bu sıkıntıların etkilerinden kurtulamayan bir sektör olan gayrimenkul sektörünün önünün açılarak, gelişmesinin sağlanması ve yaşanan sıkıntıların hafifletilmesi çok büyük bir önem arz etmektedir. Gayrimenkul sektörünün lokomotifi olmaya aday gayrimenkul yatırım ortaklıklarının belirtilen amaca ulaşmadaki en önemli araç olduğu açıktır. Ancak, 1995 yılında yapılan düzenlemelerle piyasaya kazandırılan bu ortaklıkların, aradan geçen 7 yılda büyük bir aşama kaydetmediği ve toplumun büyük bir kesimi tarafından bilinmediği de bir gerçektir. Borsada işlem gören GYO’ ların toplam portföy değerine baktığımızda, 892 trilyon TL’lik bir rakam görmekteyiz. Bu rakam göreceli olarak kıyaslandığında bile gelişmiş ülkelerdeki rakamların çok altında kalmıştır. Tezimde öncelikle GYO’ lar hakkında genel bilgi verdikten sonra, GYO’ ların ekonomiye katkıları ve sorunlarıyla, çözüm önerileri üzerinde çalıştım.

REITS had been important institutional investors of real estate market at all developed countries especially in America. REITS which have been first constructed in 1960’s, now reached a market cap of 167 billion $ in America. On the other hand, these institutional investors have solved very important public problems in their countries and they keep it also too. Reits have achieved very huge real estate projects. They have worked actively on a very wide area from prisons to garage projects in America. When we turned Turkish real estate sector, at the firt glance we see the fact that, a very small part of the financing of the real estate market had been supported by financial markets. Trere are a lot of reasons for that. First, is the lack of corporatization. The best model of corporated real estate finance are Reits. So, it is very important to support and develop real estate sector especially now , that we have really serious economic problems as a coutry. It is really clear that, Reits are the best body, to reach the called aim as a candidate of locomobile of the sector. But unfortinately, from 1995, Reits could not achieved much in Turkey for 7 years. 8 companies in this sector which were traded in IMKB have reached only 660 million $ market cap as a total. In my thesis study, I first give some useful information about Reits, than I focused on, their affects on economy, their problems and solutions of them.