Di̇ş heki̇mli̇ği fakülteleri̇nde ve di̇ğer ağız di̇ş sağliğı kurumlarında anti̇bakteri̇yel reçetelenme durumlarının araştırılması

Abstract

Amaç: Diş hekiminin hizmet sunduğu yerin kendisinin reçeteleme performansı ile ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada farklı sağlık kurumlarında çalışan diş hekimlerinin antibakteriyel reçeteleme davranışlarının incelenmesi amaçlandı. Materyal ve Metot: Türkiye genelinde diş hekimleri tarafından yazılan ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nca yönetilen Reçete Bilgi Sistemi’ne (RBS) kayıtlı antibakteriyel içeren reçeteler analiz edildi. 2013 yılından itibaren toplam 32 aylık dönemde üniversite ve diğer sağlık kurumlarında reçetelere yazılmış olan antibakteriyellerin dağılımı, yazıldığı tanı ve zaman dilimleri özelinde ayrıntılı olarak incelendi. Bulgular: Diş hekimlerince yazılan RBS’ye kayıtlı reçetelerdeki antibakteriyellerin çok azının “üniversite diş hekimliği fakültelerinde” (ÜDF), (n=9.952), çoğunun ise “diğer ağız ve diş sağlığı kurumlarında” (DADSK) yazıldığı (n=13.069.333) tespit edildi. Her iki sağlık kurumunda da en sık yazılan antibakteriyel ilaç grubunun “beta laktam antibakteriyellerpenisilinler” (sırasıyla %93,7 ve %71,3), antibakteriyel ilacın ise “amoksisilin+enzim inhibitörü” olduğu saptandı (sırasıyla %69,7 ve %57,9). Bu sıralamayı ÜDF’lerde “amoksisilin” (%21,9) ve “klindamisin”in (%1,5), DADSK’lerde ise “spiramisin” (%10,4) ve “amoksisilin”in (%9,2) izlediği belirlendi. ÜDF ve DADSK’lerde antibakteriyellerin en sık reçetelendiği tanılar sırasıyla “gömülü diş” ve “periapikal apsesinüs oluşmadan” tanılarıydı. Sonuç: ÜDF ve DADSK’lerde çalışan diş hekimleri arasında ülke genelinde antibakteriyel reçetelenme davranışının benzeşen ve ayrışan yönleri bu araştırma ile ilk kez ortaya konmuştur. Buna göre diş hekimlerinin en sık tercih ettikleri ilaç benzerlik gösterse de ayrıntıları incelendiğinde üniversite ile diğer kurumlarda çalışanların antibakteriyel reçeteleme davranışlarının farklılıklar içerdiği anlaşılmaktadır. Anahtar kelimeler: Diş hekimliği, üniversite, ağız ve diş sağlığı kurumu, antibakteriyel, reçeteleme.Objective: The relationship between the institutions where dentists work and their prescribing performance is not known. This study aimed to investigate antibacterial prescribing practices of dentists working in different healthcare institutions. Material and Method: Dentists’ antibacterial-containing prescriptions were analyzed by using Prescription Information System (PIS) of Turkish Medicines and Medical Devices Agency. Distribution of antibacterialcontaining prescriptions that were prescribed by dentists in universities and other healthcare institutions, starting from January 2013 for a total of 32 months was examined in terms of diagnosis and time periods. Results: It was found that very few number of antibacterials (n=9,952) were prescribed in dentistry faculties (DF) while most of them (n=13,069,333) were prescribed in other dental health institutions (DHI). In both DF and DHI, the most common prescribed antibacterial group was "beta lactam antibacterialspenicillins" (93.7% and 71.3%, respectively) and as an antibacterial agent it was "amoxicillin + enzyme inhibitors" (69.7% and 57.9%, respectively). These were followed by amoxicillin (21.9%) and clindamycin (1.5%) in DF; spiramycin (10.4%) and amoxicillin (9.2%) in DHI. The most frequently prescribed diagnoses were "embedded teeth" and "periapical abscesses-without sinus" in DF and DHI, respectively. Conclusion: This study was the first to reveal similar and different aspects of antibacterial prescribing behaviors between the DF and DHI dentists in Turkey. Although preference of the most common drug was similar, detailed examinations showed variations in antibacterial prescribing behaviors of dentists practicing in universities and other institutions. Keywords: Dentistry, university, dental health institutions, antibacterial, prescribing