Candida parapsilosis’de yükselen azol direnci, KLİMİK mantar enfeksiyonları çalışma grubu çok merkezli gözlemsel araştırma ön sonuçları

Abstract

Giriş ve Amaç Candida parapsilosis kompleks, ülkemizde birçok merkezde Candida türleri arasında kan dolaşımı enfeksiyonuna neden olan en sık ikinci türdür. Kandidemi tedavisinde kullanılmakta olan antifungal ilaçlardan daha ekonomik olması ve yan etkisi spektrumunun daha dar olması nedeniyle azol grubu ilaçlar, izole edilen mantarın antifungal ilaçlara duyarlılık profiline göre öncelikli olarak tercih edilmektedir. Ancak, ülkemizde ve Avrupa’daC.parapsilosisizolatlarında artmakta olan azol direnci endişe verici düzeye ulaşmıştır. Bu çalışmanın amacı ülke genelinden farklı merkezlerden toplanan C. parapsilosisizotlarının azol ve ekinokandin dirençlerini inceleyerek tedavide doğru yaklaşımı edinmektir. Yöntem Çalışmaya, Şubat 2019 ve Eylül 2022 tarihleri arasında 5 farklı merkez hastanede kan kültüründen izole edilen 90 adet C. parapsilosis suşu retrospektif olarak dahil edilmiştir. İzolatların tür düzeyinde tanımlanması ilgili merkez laboratuvarlarında gerçekleştirilmiştir. Azol direnci mikoloji laboratuvarında standart mikrodilüsyon yöntemi ile EUCAST E.Def 7.3.2. kılavuzlarına uygun olarak yapılmıştır. Orta derece duyarlı izolatlar kategorisi bu çalışmada dirençli olarak kabul edilmiştir. Antifungal duyarlılık testi için; flukonazol, vorikonazol, posakonazol, mikafungin, itrakonazol kullanılmıştır. İstatistiksel analizler Stata (17) programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuç ve Tartışma Çalışmaya alınan 90 izolatın antifungal duyarlılık testi sonuçları, azol grubu antifungallerden flukonazol için MIK50:1 ug/ml ve MIK90:32 ug/ml; vorikonazol MIK50:0.03 ug/ml ve MIK90:1 ug/ml; posakonazol MIK50:0.03 ug/ml, MIK90:0.03 ug/ml; itrakonazol’ün MIK50:0.03 ug/ml, MIK90:0.25 ug/ml olarak bulunmuştur(Tablo1). Bu değerlere göre 90 izolattan %44’ü (40/90) flukonazol’e, %27’si (24/90) vorikonazol’e, %10’u (9/90) itrakonazol’e, %4’ü (4/90) posakonazol’e dirençli olarak saptanmıştır. Vorikonazole dirençli olan 24 suşun tamamı flukonazole de dirençli olup %60 çapraz direnç belirlenmiştir. Dört izolat tüm azollere (pan-azol) dirençli olarak saptanmıştır. Mikafungin MIK50 ve MIK90 sırasıyla 1 ug/ml ve 2 ug/ml olarak bulunmuştur. Mikafungin’e duyarlı olmayan iki izolat saptanmış (MIK=4 ug/ml), bu hastalardan amfoterisin B tedavisi alan hasta sağ kalırken, mikafungin tedavisi alan hasta kaybedilmiştir. Çalışmaya alınan 90 hastada ölüm hızı % 42.22 olarak saptanmış, flukonazole duyarlı olmayan hastalarda ise ölüm oranı %40 olarak bulunmuştur. Flukonazol direnci ve ölüm oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p = 0.046). Bu çalışma, ülkemizde farklı merkezlerden sık sık izole edilen Candida parapsilosis izolatlarının geliştirdikleri direnç ve dolayısıyla sebep oldukları ölüm oranlarıyla oluşturduğu bir halk sağlığı tehdidini vurgulamaktadır.