Cumhuriyetin kuruluş yıllarında gelişme tartışmaları

Abstract

Bu çalışma Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarındaki gelişme tartışmalarını değerlendirmek amacını taşımaktadır. Araştırmada yabancı dildeki kaynaklar dışında literatürdeki önemli çalışmalara ulaşılmaya çalışılmıştır. İlk bölümde azgelişmişlik, gelişme ve siyasal yapı ilişkisi üzerinde durulmakta ve bu kavramlar teorik olarak ele alınmaktadır. Bu doğrultuda II. Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan kuramlar incelenmekte olup, özellikle Modernleşme Kuramı’nın reddine yönelik eleştirilerde bulunulmaktadır. Süreç içerisinde ortaya çıkan diğer kuramlara da (Bağımlılık Kuramı, Dünya Sistemi Yaklaşımı ve Üretim Tarzlarının Eklemlenmesi Teorisi gibi) ilk olarak açıklayıcı sonrasında ise eleştirel bakış açısıyla yaklaşılmaktadır. İkinci alt bölümde devlet kavramı ele alınmakta, devlete yönelik çeşitli tanımlamalar yapılarak, devletin temel işlevinin toplumsal artığın dağılımı sürecini, sınıflararası dengeyi bozmadan kontrol etmek olduğu vurgulanmaktadır. Söz konusu süreçte hiçbir sınıf ya da sınıf ittifakı etkin bir konuma gelememekte, dolayısıyla bu denge, devlete görece bir özerklik kazandırmaktadır. İkinci bölümde ise Türkiye pratiği üzerinde durulmaktadır. Kapsam çok geniş olduğundan, kuruluş dönemi olarak nitelendirilebilecek 1923-1939 yılları arasındaki süreç, öncesi ve sonrası ile asgari müşterekler kurularak incelenmektedir. Bu bölümde temel olarak, asker-sivil bürokrasinin kurgulamaya çalıştığı toplumsal projenin temel özellikleri açıklanmıştır. Türkiye’de iktidarı ele geçiren gücün modernist bir perspektifi benimsemesi, seçilen yolun kapitalist sermaye birikimine yönelik olmasını sağlamıştır. Bu çerçevede söz konusu olan toplumsal değişim, örnek alınan Batı modeline uygun olarak öncelikle uluslaşma sürecinde ifadesini bulmuştur. Kuruluş yıllarında gelişmeye dair yapılan tartışmaların merkezinde devletçilik-liberalizm kavramları yeralmaktadır. Konuyla ilgili çeşitli görüşler verildikten sonra, devletçiliğin kapitalist sermaye birikiminin gereklerine cevap vermek amacıyla uygulanmaya başlandığı, kapitalist sistemin tüm gelişme süreçlerinde devletin önemli bir işlev üstlendiği ve liberalizm-devlet müdahaleciliğinin birbirini dışlayan değil, içiçe geçmiş bir yapıya sahip olduğu savunulmaktadır. The following includes two sections. In the first section, the concepts of Underdevelopment and Political Structure are handled theoretically. The concepts that are developed after the second world war in this context are examined; and especially, comments are made related to the rejection of the Modernisation concept. In the context of the same section, the concept of democracy which is one of the main topics of the thesis is also being examined; with the examples taken especially from the works of Bottomore. it was concluded that democracy is in reality a Utopia. In the second sub section, the state concept is being examined, several definitions of the state are being made, and it is concluded that the main function of the state is the distribution of the surtles. It was explained how the state handles the distribution; what the distribution concept includes, and it was stressed that the national developments were tried to be established without risking the equilibrium between the social classes. During this process, no class or class group becomes more effective; so this equilibrium gains a relative autonomy according to the state. So the bureaucrats are creating an increase in the intervention of the state, with the help of the state mechanisms. In the second section, the Turkish reality is being examined. As the concept itself is too large, the period between 1923-1939, which can be called as the Foundation Phase, is being examined, by establishing parallels between the periods before and after. In this section, the basic principles of the national project that the military-civilian bureaucracy was trying to establish is being explained. It was stated that the chosen path is based on capital accumulation so accordingly a national bourgeoisie class was trying to be established. The major aspect of the capital accumulation is the establishment of the means that will provide the longevity of its existence. This statement was also valid for the newly founded Turkish Republic; the main aim was to provide privatisation (legal regulations); valuation (profit) and longevity of the tools of Production.