Yapılandırmacı Öğrenme Sürecine Katkıları Açısından Fen derslerinde Kullanılabilecek Bir Öğretim Yöntemi Olarak Kavram Karikatürleri

Abstract

Bu çalışmada kavram karikatürleri, yapılandırmacı (consttuctivisr) görüşü temci alan bir iiğretim yöntemi olarak tanıtılmıştır. Çalışmada ayrıca, kavram karikatürlerine dayalı öğretimin yararlarını belirleyebilmek amacıyla çeşitli fen konularına ilişkin kavram karikatürleri hazırlanmış ve ilköğretim sınıflarında kullanılmak suretiyle yöntemin yapılandırmacı öğrenme sürecine olan katkıları araştırılmıştır. Bu çerçevede, kavram karikatürlerinin, öğrencilerin bireysel düşünce biçimlerini sınıf içi etkileşimden etkilenmeksizin açığa çıkarmakta başarılı olup olmadığını bulmak üzere, farklı ilköğretim (4. ve S.) sınıflarında araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin düşünme biçimleri bir kez bireysel olarak, bir kez de sınıf içi tartışma ortamında belirlenmiştir. Araştırma sonuçlan, kavram karikatürlerinin bireysel düşünce biçimlerini, sınıftaki diğer düşünce biçimlerinden etkilenmeksizin açığa çıkarabildiğini ortaya koymuştur. Bu çalışma kapsamında ayrıca, kavram karikatürlerine dayalı bir öğretimin, yanılgıların altında yatan nedenlerin sınıf ortamında tartışılmasını ne ölçüde sağladığı ve öğrencileri, düşüncelerinin doğruluğunu araştırmak üzere harekece geçirebilme başarısı araştırılmıştır. Araştırma sonuçları, kavram karikatürüne dayalı bir öğretimin, yanılgıların altındaki nedenleri açığa çıkarabildiğini ve öğrencileri araştırmaya sevk edebildiğini ortaya koymuştur, Son olarak, kavram karikatürlerine dayalı bir öğretimin kavram yanılgılarını gidermedeki başarısı araştırılmıştır. Bu çerçevede, kavram karikatürüne dayalı öğretim yönteminin, öğrencilerin yanılgıları üzerine olan etkisi ön restson test tekniği ile belirlenmiştir. Deney sonuçlan, kavram karikatürüne dayalı öğretimin kavram yanılgılarını gidermede başarılı olduğunu ortaya koymuştur. Tüm bunlardan farklı olarak vurgulanması gereken diğer bir nokta, kavram karikatürlerine dayalı öğretimin başarısının, bir öğretim materyali olarak kavram karikatürünün tek başına kendisinden kaynaklanmadığıdır. Nitekim, söz konusu başarı, öğretim yöntemi içinde yer alan tartışma ve araştırma safhalanndakı sınıf içi etkileşimin niteliğine de bağlıdır.