Bir ders kitabı olarak: İhtifalci Mehmed Ziya Bey’in Siyer-i Nebî’si

Abstract

Çalışmamızda İhtifalci Mehmed Ziyâ’nın (ö. 1930) 1340/ 1924 yılında birinci baskısı ve 1926 yılında ikinci baskısı yapılan Siyer-i Nebî adlı eseri tüm ayrıntıları ile incelenmiştir. Birinci bölümde eserin müellifi Mehmed Ziyâ’nın hayatı ve eserlerine yer yerilmiştir. Eser Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olması dolayısıyla Osmanlı dönemi Türkçe matbu siyerler konusuna, Cumhuriyet’in ilk yıllarında okullarda ders kitabı olarak okutulmuş olması dolayısıyla da o dönemin din dersleri konusuna değinilmiştir. Daha sonra eserin ayrıntılı olarak muhteva değerlendirmesi yapılmış ve hangi kaynaklardan yararlanılarak telif edildiği ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise eserin çeviri yazımı yapılmıştır. Müellifin mezarının günümüzdeki hali ve eserin matbu nüshaları resmedilmiş ve bu resimlere Ek’te yer verilmiştir.İÇİNDEKİLERÖZETIABSTRACTIIİÇİNDEKİLERIIIKISALTMALARVÖNSÖZVIGİRİŞ1I.ARAŞTIRMANIN KONUSU, ÖNEMİ VE AMACI1II.ARAŞTIRMANIN METODU2III.TANZİMAT’TAN CUMHURİYET’E SİYER YAZICILIĞINA GENEL BAKIŞ10BİRİNCİ BÖLÜMİHTİFALCİ MEHMED ZİYÂ’NIN HAYATI VEDERS KİTABI OLARAK SİYER-İ NEBÎ ADLI ESERİI.İHTİFALCİ MEHMED ZİYÂ’NIN HAYATI VE ESERLERİ15A.İHTİFALCİ MEHMED ZİYÂ’NIN HAYATI15B.İHTİFALCİ MEHMED ZİYÂ’NIN ESERLERİ17II.İHTİFALCİ MEHMED ZİYÂ’NIN SİYER-İ NEBÎ ADLI DERS KİTABI21A.1340/ 1924 YILINDAKİ TEVHÎD-İ TEDRÎSÂT KANUNU VE MÜFREDAT PROGRAMLARINDA SİYER DERSİ211.1340/ 1924 Yılındaki Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu212.Müfredat Programları Ve Siyer Dersi23B.SİYER-İ NEBÎ’NİN YAZILIŞ AMACI28C.SİYER-İ NEBÎ BASKILARININ TANITIMI32İKİNCİ BÖLÜMSİYER-İ NEBÎ’NİN YAZIM USULÜ, MUHTEVASI VE KAYNAKLARII.SİYER-İ NEBÎ’NİN YAZIM USÛLÜ38II.SİYER-İ NEBÎ’NİN MUHTEVASI45A.SİYER-İ NEBÎ’NİN 1926 BASKISINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER67III.SİYER-İ NEBÎ’NİN KAYNAKLARI74A.AYNI ANLATIM ALINTILARI78B.BENZER ANLATIM ALINTILARI91ÜÇÜNCÜ BÖLÜMSİYER-İ NEBÎ’NİN METNİMUKADDİME98MEKKE-İ MÜKERREME100MEDÎNE-İ MÜNEVVERE102NESEB-İ ŞERÎF-İ HAZRET-İ NEBEVÎ103VİLÂDET-İ CENÂB-I NEBEVÎ104BEDİR GAZVESİ144UHUD GAZVESİ160Bİ’R-İ MAÛNE VAK‘ASI174HENDEK [AHZÂB] GAZVESİ176BENÎ KURAYZA GAZVESİ184HUDEYBİYE SULHÜ186FETH-İ HAYBER196MÛTE SERİYYESİ197FETH-İ MEKKE200HUNEYN GAZVESİ215TÂİF’İN MUHÂSARASI218TEBÜK GAZÂSI220TÂİF AHÂLÎSİNİN KABÛL-İ İSLÂM’I223HACCETÜ’L-VED‘224HAZRET-İ FAHR-İ KÂİNÂT’IN VEFÂTI228TECHÎZ VE TEKFÎN234EVSÂF VE ŞEMÂİL-İ SENİYYE-İ MUHAMMEDİYYE236SONUÇ240KAYNAKÇA242EK – 1: İHTİFALCİ MEHMED ZİY BEY’İN KABRİ249EK – 2: SİYER-İ NEBÎ’NİN 1340 VE 1926 BASIMI MATBU NÜSHALARI252Throughout the study, Iḥtifalci Maḥmad Ḍıyā’s (d.1930) work named Siyar-i Nabī which was made the first edition in 1340/ 1924 and the second edition in 1926 was examined in detail. The first chapter covers the life and works of the author. Due to the fact that the work was written in Ottoman Turkish, it focuses on Turkish printed sirahs in the Ottoman era. Because it was taught as a textbook in the schools during the early years of the Republic, it was touched on the issue of religion lessons of that period. Afterwards, the content of the work was evaluated in detail and it was revealed which sources were used and which references were quoted. The second part gives place to the translation of the work. The present-day version of the tomb of the author and printed copies of the work were photographed. These pictures were included in the appendix