Örgütsel bağlılığın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi

Abstract

TEZ ÖZET Küreselleşme, rekabet, pazar ve teknolojideki sürekli değişiklikler örgütlerin sahip olduğu insan kaynağının öneminin artmasına sebebiyet vermiştir. Bu durum, nitelikli insan kaynağının örgütlerin başarı ve verimliliğinde ana unsur olarak görülmesine yol açmıştır. İnsanı ciddiye almayan, beklentilerini, duygularını, tutumlarını ve davranışlarını anlamaya çalışmayan, onların yarınlarını tanımlı hale getirecek kariyer planları sunamayan, potansiyellerini ortaya çıkarmak için araçlar geliştiremeyen ve uygulamalarıyla bu konudaki samimiyetini ispatlayamayan organizasyonların gelecekte farkı yaratmaları mümkün olmayacaktır. Rekabete dayalı günümüz çalışma ortamında, çalışanların sadece biçimsel iş tanımlarında yer alan görevleri yerine getirmeleri, örgütlerin ayakta kalabilmeleri için yeterli olmamaktadır. Bu bağlamda, örgütlerin başarıya ulaşmaları çalışanların biçimsel rol tanımlarının üzerinde kalan ve gönüllük esasına dayanan davranışlar sergilemelerine bağlı olduğu söylenebilir. Söz konusu davranışlar örgütsel vatandaşlık davranışı (ÖVD) olarak yazında kavramlaştırılmış ve son yıllarda üzerinde en çok araştırma yapılan konulardan biri olmuştur. Örgütsel vatandaşlık davranışının önemi, iş tatmini, örgütsel adalet, örgütsel bağlılık, örgütsel güven gibi değişkenlerin bu davranış üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır. Bu noktadan hareketle araştırmamızın amacı örgütsel bağlılığın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini incelemek olmuştur. Araştırmada ilk bölümde örgütsel bağlılık kavramı üzerinde durulmuş, örgütsel bağlılık boyutları, örgütsel bağlılık konusundaki yaklaşımlar ve örgütsel bağlılığı belirleyen değişkenler anlatılmıştır. İkinci bölümlerde ise aynı noktalardan örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı incelenmiştir. Üçüncü bölümde örgütsel bağlılığın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi açıklanmaya çalışılmış ve son bölümde bu etkiyi ortaya koymak amacıyla yapılan araştırma detaylı olarak anlatılmıştır.

The human resources have bigger importance for the organizations due to globalization, competition and the changes in technology and market. Qualified human resources in the organizations are seen as the main factor in the success and efficiency. The organizations which do not take people seriously and do not understand their expectations, feelings, attitudes and behavior, which do not make their career plans that will define their future or do not develop tools to discover their potential or do not prove their sincerity with the applications in this regard, will not be able to create a difference in the future. In today's competition based work environment, employees fulfilling only their tasks of formal job descriptions, are not sufficient for the organizations to survive. In this context, formally defined roles are not sufficient to achieve success for the organizations, also voluntary behaviour of employees are required. This kind of behaviour is described as organizational citizenship behaviour. Organizational citizenship behaviour is the one of the most researched subject in literature nowadays. The importance of the organizational citizenship behavior is arisen from its relationship with variables such as job satisfaction, organizational commitment, organizational justice and organizational trust. The aim of this thesis is to examine the effect of the organizational commitment on organizational citizenship behaviour. In the first chapter of the thesis, the organizational commitment is dwelled upon; and organizational commitment dimensions, the approaches about organizational commitment, the variables that determine the organizational commitment are described. In the second chapter, the concept of organizational citizenship behaviour is examined upon the same points. In the third chapter, the effect of the organizational commitment on organizational citizenship behaviour is examined. In the last chapter, the research which was made to propound this effect is examined in details.