On soruda bir konu: Kadına yönelik şiddet olgusunda psikolojik ilk yardım

Abstract

Kadına yönelik şiddet günümüzde en yaygın insan hakları ihlalidir. Dünyada kadınların yaklaşık yüzde 35’i partnerinin fiziksel/cinsel saldırısına ya da bir yabancının cinsel saldırısına maruz kalmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü bu durumu salgın düzeyinde bir halk sağlığı sorunu olarak nitelendirmektedir. Şiddet kadının sağlığını hem akut, hem uzun süreli, aşikar ya da gizli olarak etkilemektedir. Kadının özgüvenini sarsıcı, yok edici sonuçlar doğurmakta, kişinin bedensel ve ruhsal bütünlüğünü ve iyiliğini tehdit etmekte, depresyon, anksiyete, kronik ağrı gibi çeşitli ruhsal sorunlara neden olmaktadır. Ancak şiddet çoğu zaman gizli kalmaktadır. Araştırmalar şiddet gören kadınların çok azının psikiyatristlere yaşadığı şiddeti bildirdiğini ve az sayıda psikiyatristin şiddetle ilgili soru sorduğunu göstermektedir. Psikiyatristler; kadına yönelik şiddetle ilgili nasıl soru soracakları ve yanıt verecekleri konusunda eğitimlerinin yetersiz olduğunu dile getirmektedir. Bu konuyu rahat ele alamadıklarını, zaman kısıtlılığını, bu konudaki soruların yanlış anlaşılacağı korkusunu, kadının ya da kendisinin güvenliğinden endişe duyulmasını şiddet yaşantısının konuşulmasında engeller olarak bildirmekteler. Hekimlerin şiddete uğrayan hastayı nasıl ele alacaklarını bilmemeleri, şiddetin yadsınması, kadına yönelik şiddetin, ruhsal sağlıkla ilgili bir konu olmayıp sosyal/kişisel/yasal bir sorun olarak görülmesi, hastaya ayrılan zamanın kısıtlı olması, çaresiz hissetme gibi nedenler şiddetin sorulmamasına neden olmaktadır. Oysa sağlık çalışanı olarak bizler, onun şiddet hakkında konuştuğu ilk kişi olabiliriz. Uygun yanıt vermemiz ve psikolojik ilk yardımı uygulanmamız gereklidir. Psikolojik ilk yardım kadının duygusal, fiziksel, güvenlik ve destek ihtiyaçlarına yanıt verir. Bu sunumda; ‘Kadına yönelik şiddet olgusunda psikolojik ilk yardım’ başlığı altında DSÖ ve WPA’nın kılavuzlarını temel alarak; şiddete uğrayan kadını dinlerken dikkat edilmesi gerekenler, kadının ihtiyaç ve endişelerinin uygun şekilde nasıl sorulabileceği ve duygularının anlaşıldığını hissetmesi için yapılması gerekenler tartışılacaktır.