Uluslararası politik ekonominin merkez bankacılığı politika yapımına etkisi: 2000-2017 dönemi

Abstract

Para, icad edildiği zamandan beri önemli bir satın alma aracı olmuş ve insanlığın gelişiminin arkasındaki itici güçlerden biri haline gelmiştir. Paranın üzerindeki şekiller ve portreler bile estetik kaygılardan ziyade siyasi gücü ve dönemin ideolojik bakış açısını temsil etmektedir. Bu denli önemli olan paranın yükselişi ve düşüşü de hiçbir zaman sorunsuz bir süreç olmamıştır. Tam da bu noktada, riskleri ve bilinmezlikleri azaltmak adına merkez bankaları kurulmuş ve dünyada yaşanan her ekonomik deneyim sonucunda kendini yenileyen merkez bankaları bugünkü şeklini almıştır. Kurumsal olarak paranın yönetiminden sorumlu olan merkez bankaları, bu sorumluluklarını yerine getirirken birçok faktörü göz önünde bulundurmaktadır. Ulusal paraların dünya ekonomisi içindeki payı ve gücü ölçüsünde güçlü olan merkez bankaları doğal olarak ulusal çıkarlar doğrultusunda görev yapmaktadırlar. Ancak ekonomik faktörlerin yanı sıra politik faktörlerin de rol oynadığı merkez bankacılığı politika yapım süreçleri özellikle 2008 Küresel Finans Krizi’yle birlikte değişime uğramıştır. En çok bağımsızlık konusunda sorgulanan merkez bankaları bu krizle birlikte para politikası araçlarına yenilerini eklemişlerdir. Dünyada gerçekleşen politik, ekonomik, sosyolojik, çevresel vb. gelişmelerin merkez bankalarının politika yapım süreçlerinde nasıl yankı bulduğu ise bu tezin ana temasını oluşturmaktadır. FED, Avrupa Merkez Bankası, TCMB, Çin Halk Cumhuriyeti Merkez Bankası ve Rusya Federasyonu Merkez Bankası üzerinden Uluslararası Politik Ekonominin merkez bankacılığı politika yapımına etkisi ele alınmıştır.

Money has been an important means of buying since it was invented and has become one of the driving forces behind the development of humanity. Even the shapes and portraits on the money represent far more political power than the aesthetic concerns and the ideological perspective of the period. The rise and fall of money has never been a smooth process considering its importance. At this point, central banks have been established in order to reduce risks and obscurity, and the central banks have taken their present form rising anew from the result of every economic experience in the world. Central banks are responsible for the management of the money institutionally and have to consider many factors while fulfilling their responsibilities. Central banks are stong only in accordance with strenght and power of the national currencies in the world economy and naturally they act to the benefit of national interests. However, central banking policy making processes, in which political factors as well as economic factors play a role, have changed in particular with the 2008 Global Financial Crisis. Central banks are institutions having their independency were questioned most have added new instruments to their monetary policy instruments with this crises. The main focus of this work is the resonance of political, economic, sociological, environmental etc. developments that take place in the world to the policy making procesess of the central banks. The effect of the International Political Economy on central banking policy making has been discussed through the Federal Reserve Bank, the European Central Bank, Central Bank of the Republic of Turkish, the People’s Bank of China and the Central Bank of the Russian Federation.