Fas'ta islam mimarisi: kuruluşundan Sâ'dîler'in sonuna kadar

Abstract

İslâm dünyasında Mağribu‟l-Aksâ yani “en uzak batı” olarak bilinen,Fenikeliler, Kartacalılar ve Romalılar’ın hakimiyetinden sonra 8. yüzyılda İslâm ilemüşerref olan Fas coğrafî, tarihî ve siyasî açıdan önemli bir ülkedir. Ülkemizdeİslam coğrafyasında bulunan, özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğüSuriye, Mısır, Tunus, Cezayir gibi ülkelerdeki mimarî eserler hakkında yüksek lisansve doktora çalışmaları mevcut olmasına rağmen Fas'taki eserler hakkında herhangibir çalışma bulunmamaktadır. Bu tez bu eksikliği gidermek niyetiyle atılmış bir adımniteliğindedir. Bunun için İslâm Sanatları Tarihi açısından önemli bir yere sahipolduğunu düşündüğümüz bu bölgede, İdrîsîler’in kuruluşundan Sa’dîler’in sonunakadar geçen yaklaşık sekiz asırlık süreçte inşa edilen İslâmî eserler tesbit edilmiş,Fas’ta alan çalışmaları yapılarak eserler dönem özellikleri, plan, malzeme, teknik vetezyînî açıdan incelenmiş, bu bölgeye ait sanat üslubunun ne gibi aşamalardangeçtiği, hangi medeniyetlerin sanatlarından etkilendiği ve özelliklerinin nelerolduğunu tesbit edilmiştir.

Present day Morocco, known as “al-Maghrib al-Aqsa” (the Farthest West) inthe Islamic world, which was introduced with Islam in the 8th century after the rulesof Phoenicians, Carthaginians and Romans is a significant country regarding itsgeography, history and political landscape. Although there are studies on Islamicarchitecture and art in the Islamic lands, particularly Syria, Egypt, Tunisia andAlgeria of Ottoman Empire, in Turkish scholarship there is no such study examinesIslamic architecture in Morocco. This thesis is an attempt to fill this gap in the field.Considering Morocco’s vital place in the history of Islamic art and architecture, thisstudy identifies Islamic monuments in Morocco that had been built through nearlyeight-centuries starting from the foundation of the Idrisids to the end of the Sadians.Over two different periods of fieldworks in Morocco and North Africa; in this thesisIslamic monuments have been analysed from the point of its materials, techniques,styles and decorations and as a result of these studies, phases and artisticinterchanges between civilizations in this region has been examined.