T. C.’nin yeni para birimi Yeni Türk Lirasına geçişte muhasebe alanında karşılaşılabilecek sorunlar ve çözüm önerileri

Abstract

Ülkemizde yaşanılan yüksek enflasyon sonucunda paramızın değeri sürekli düşerken, paramızdaki sıfırlar artmıştır. Bunun neticesinde, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkındaki kanun gereği 01.01.2005 tarihinden itibaren ülkemizde YTL ve YKr tedavüle girmiştir. 31.12.2005 tarihine kadar şu anda tedavülde bulunan para birimleri ile Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş birlikte tedavül edeceklerdir. Parasından sıfır atan ülke deneyimleri incelendiğinde; ülkelerin istikrar programının enflasyon üzerindeki olumlu etkileri ortaya çıktıktan sonra sıfır atma işlemine başvurmaları halinde, daha başarılı sonuçlar alındığı görülmüştür. Programın başarısızlığa uğradığı durumlarda ise bir süre sonra paradan yeniden sıfır atılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. YTL ile beraber bazı endişe ve problemlerde ortaya çıkmıştır. Bunların başında fiyatların yukarı doğru yuvarlanma olasılığı gelmektedir. Ancak fiyat etiketlerinin bir yıl süre ile TL ve YTL değerlerini gösterir bir şekilde düzenlenecek olması ve en küçük madeni paranın 1 kuruş olması sebebiyle bu sorunun önemli ölçüde aşılabileceği düşünülmektedir. YTL'ye geçişte, halkın bakış açışı ile ilgili olarak bir takım araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmaların sonucunda, Türk halkı YTL'ye geçişin gerekli olduğu savunmuş ve bu uygulamanın paramızın prestijini arttıracağını ve yeni paranın kullanımının kolaylaşacağını düşünmüşlerdir. 01.01.2005 tarihinden itibaren ülkemizde düzenlenecek olan tüm belgeler ve dolayısıyla yapılacak muhasebe kayıtları sadece YTL ve YKr üzerinden olacaktır. Önceki dönemlere ilişkin olmakla birlikte 01.01.2005 tarihinden sonra düzenlenecek faturalar, verilecek beyannameler ve bildirimlerin de YTL'ye dönüştürülmesi ve YTL üzerinden düzenlenmesi ve hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. The inflationary process experienced for years in Turkey led to depreciation of the value of Turkish Lira and added multiple zeros to Turkish currency. As a result, New TL and New Kurus has been put into circulation as of 01.01.2005 pursuant to the Law On The Currency Unit Of The Republic Of Turkey. Current Monetary unit shall be in concurrent circulation side by side the New TL and New Kurus until 31.12.2005. An examination of Experiences of Countries which dropped zeros from their Currencies reveals that they had more satisfactory results if they recourse to that deletion of zeros process after an economic stabilization program returned positive effects on inflation. In cases of program failures, a little time later a need for re-domination arose. Transition to new TL brought in some issues and worries . An important issue is the possibility of upward price rounding off. However this problem is expected to be overcome by the fact that both TL an New TL price tags will be kept for a year to show monetary values and lowest denominated coin is 1 Kurus. Some Public opinion surveys are conducted on denomination of Turkish currency as New TL. Those surveys showed that Turkish people maintained the necessity for transition to New TL and believed this will enhance credibility and bring in ease of use with the monetary transactions. All documents issued and thus accounting records thereof shall be kept in New TL and New Kr as of 01.01.2005. Any invoice, tax returns and declarations for previous period but issued after 01.01.2005 shall be converted to new TL and issued in new TL and entered into accounts in new TL.