Fatih Külliyesi’ nde çorba kapısı

Abstract

Saray'dan gelen ana yol üzerinde yer alan Fatih Külliyesi'nin güneyinde, hazire duvarına bitişik bu kapı, geçmişte bir tören kapısı olarak hizmet vermekteydi. Külliye avlusunun aynı zamanda meydan hüviyetinde oluşu Çorba Kapısı'na ayrı bir önem katmıştır. Duvarlarla ilişkisinde değişiklikler olmuşsa da ,kapı, ana hatlarıyla Fatih Devri'nden günümüze kadar aslını muhafaza etmiş görünmektedir. Külliyenin diğer dış avlu kapıları ise yenilenmiş, muhtemelen ilk şekillerini yitirmişlerdir. Genel kütle formu yatay olup, basık kapı kemeri kullanılmıştır. Kesme taştan yapılmış olan bu kapının tavan ve alınlık kısımlarında küfeki, alınlık panolarında yeşil ve kırmızı renkli gömme taş kullanıldığı görülebilir. Alınlıkta yer alan kıvrıkdal rumi kompozisyon Fatih dönemi tezyini anlayışını yansıtır. Yarım şemse formunu andıran bu tezyinat, dönemin nakkaşbaşı olduğu tahmin edilen Baba Nakkaş üslubundan olduğunu düşündürmektedir. Kendi döneminden kıyaslayacağımız bir örnek kalmaması, daha sonraki dönemlerde ise tak kapı biçimlerinin boyut ve üslup olarak değişim göstermeleri, Çorba Kapısı'nı bugün eşsiz bir sanat eseri olarak karşımıza çıkarmaktadır. Aynı zamanda Fatih döneminin gelişmiş sanat anlayışına da şahitlik eder konumdadır.