Eksik- tüketimci kriz kuramı

Abstract

Bu çalışmada kapitalist ekonomideki krizleri açıklamaya yönelik girişimlerden biri olan eksik-tüketimci kuramın tarihsel kökenleri ve değişik versiyonlari sunulmakta, ayrica kuramın yetersizlikleri ve iç çelişkileri sergilenmeye çalişılmaktadır. Her bölümde ele alınan yazarın kurama katkıları tartışılmakta, zayıf ve güçlü yönleri tartılmakta, ve özellikle Marksistler söz konusu oldugunda, genel olarak Marksist teoriye uygunluklari sorgulanmaktadir. Bu amaçla öncelikle kuramsal atalar sayilabilecek Malthus ve Sismondi'nin, ardindan da Hobson'un yapitlari ele alinmaktadir. Tezin devaminda Kautsky, Hilferding veT.Baranowsky gibi bu kuram açisindan ikincil önemde sayilabilecek yazarlara deginilmektedir. Izleyen bölümde Rosa Luxemburg ele alinir. Luxemburg Marx'in genisletilmis yeniden üretim semalarinin sorunlu oldugu; dolayisiyla genisleyen yeniden üretimin toplumsal olarak imkansiz oldugu sonucuna varir. Burada Luxemburg'un yeniden üretim semalarinin islevini ve kullanim geregini anlamamis oldugu ve kapitalizmin uzun vadede varligini devam ettirme dinamiginin oldugu gösterilmeye çalisilmistir. Sweezy'nin 'Kapitalizm Nereye Gidiyor' adli eserinin elestirisi tezin ana ugraklarindan biridir. Sweezy bu çalismasinda kapitalizmin analizinde deger teorisinin yetersiz kaldigini iddia etmektedir. 'Dönüsüm Sorunu' üzerinden Sweezy'nin, Marx'in sistemine eksikli bir bakisi oldugu tartisilmistir. Sweezy yapitinda bir yandan da eksik-tüketim kuramina eski sayginligini kazandirmak üzere, kuramin eksikli yapisini tamamlamaya girisir. Sweezy, Luxemburg'la birlikte eksik-tüketimcilerin ortak hatasini paylasmakta; kapitalizm kosullari altinda üretim itkisini kapitalistlerin kâr beklentisine degil, efektif talebe dayandirmaktadir. Tez boyunca bu yanilgi üzerinde durulmaktadir. Eksik-tüketim kurami, Sweezy ve Baran'in 'Tekelci Kapitalizm' adli eserlerinde, nihai sekline kavusur. Yazarlar artan kârlarla formüle ettikleri tekelci kapitalizmde deger teorisinin islemedigini iddia ederler. Bu bölümde yazarlarin iddiasinin aksine tekelci kapitalizm döneminin kapitalizmin asamalarindan biri olarak deger teorisinde ifadesini buldugu savunulacaktir. Eksik tüketimci kuramin genel bir degerlendirme ve elestirisi ile tez son bulmaktadir.

The historical origins and the different versions of under-consumptionist theory - which is an attempt to explain the crises in the capitalist economy - are presented in this study ; moreover, the inadequacies and the internal contradictions of the theory are explained also. Authors considered in each chapter are evaluated from the viewpoints of their contribution to theory, their weak and powerful points; and - especially when the Marxists are considered - their articulation to Marxist theory in general. With this objectives, works of authors whom we may call the theorethical masters such as Malthus and Sismondi, and then Hobson, are studied primarily. The thesis continues by evaluating Kautsky, Hilferding and T.Baranowsky, who may be considered to have secondary importance for this field. Next chapter deals with Rosa Luxemburg. Broadly speaking, she thinks that Marx's schemes for reproduction on an enlarged scale are mistaken, and concludes with the social impossibility of enlarged reproduction. Here it is argued that she hasn't correctly understood the function and the aim of these schemes, and that capitalism has the dynamics necessary to carry on its existence.One of the main moments of the thesis is the critique of Sweezy's Theory of Capitalist Development. His main argument is the inadequacy of the theory of value for the analysis of capitalism. His misevaluation of Marx's system is discussed via the transformation problem. Sweezy, on the other hand, attempts to reconstruct the underconsumptionist theory in order to provide back the prestige it gained previously. However, he falls into the common mistake of underconsumptionists, and tries to explain the motivation for production under capitalist conditions with effective demand, instead of the profit expectations of capitalists. There is a continuing emphasis on this mistake throughout this study. Underconsumptionist theory accesses to its final form in the Monopoly Capital of Sweezy and Baran. Here the authors argue that the theory of value doesn't work in monopoly capitalism which they formulate by increasing profits. In this chapter, against this authors, it is argued that the period of monopoly capitalism, being a stage of capitalism, finds its expression in the value theory.The thesis ends with a general evaluation and critique of underconsumptionist theory.