Anonim ortaklık yönetim kurulu üyelerinin mali hakları

Abstract

Anonim ortaklık yönetim kurulu üyelerinin malî hakları, kazanç payı, huzur hakkı, ücret ve ikramiye olmak üzere dört tanedir. Yönetim kurulu üyelerinin malî haklarından yalnızca kazanç payı ve huzur hakkı yasayla düzenlenmiştir. Ücret ve ikramiye ile ilgili TTK'da bir hüküm bulunmamaktadır. Yönetim kurulu üyelerinin; yasa veya ana sözleşmeyle yüklendikleri görevler nedeniyle sahip oldukları önemli konum, ortaklığın, ortakların ve ortaklık alacaklılarının korunması ihtiyacını doğurmuş ve bu nedenle, yönetim kurulu üyeleri için ağır bir sorumluluk sistemi getirilmiştir. Yönetim kurulu üyelerinin görev ve yetkilerinin önemi ve ağır sorumluluk sistemi, üyelere, ortaklık işlerine ilgi göstermelerini haklı kılacak bazı hakların da tanınmasını zorunlu kılmıştır. Bu amaçla, yönetim kurulu üyelerine idarî ve malî nitelikli haklar tanınmıştır. Yasa, ortaklığa, yönetim kurulu üyelerine yaptıkları hizmetlere bir karşılık olarak herhangi bir ödemede bulunma yükümlülüğü getirmemiştir. Ancak genellikle ortaklıklar, yönetim kurulu üyelerinin ortaklık işlerine olan ilgilerini artırmak, onları çalışmaya teşvik etmek, yapmış oldukları hizmetin bir karşılığını vermek ve başarılı çalışmalarını ödüllendirmek amaçlarıyla, yönetim kurulu üyelerine malî haklardan birini veya hepsini tanımaktadırlar. Kuşkusuz bunun sonucundan yalnızca yönetim kurulu üyeleri değil, aynı zamanda ortaklık, ortaklar ve dolayısıyla ortaklık alacaklıları da yararlanırlar. TTK'da yönetim kurulu üyelerinin malî haklarına ilişkin hükümler, açık ve yeterli değildir. Hükümlerde yer alan çelişkili ifadeler ise, konuya ilişkin diğer hükümlerle ilginin kurulmasını zorlaştırmaktadır. Örneğin, hakların hukuksal nitelikleri ve elde edilme koşulları, belirtilen sorun nedeniyle kolayca belirlenememektedir. Öğretide, malî hakları inceleyen yazarlar arasında, birbirinden tamamen farklı görüşler bulunmaktadır. Bazıları, TTK hükümlerini farklı yorumlamışlar ve farklı sonuçlara ulaşmışlardır. Uygulamada ise, tartışmalı konularla ilgili yerleşik sayılabilecek nitelikte kararlar bulunmamaktadır.