Vergi planlamasını ifşa yükümlülüğünün hukuki sınırı : mükellef hakları

Abstract

Çok uluslu şirketlerin neden oldukları vergi kayıpları, 2008 krizi sonrasında OECD ve AB’nin matrah kaybı ve kar aktarımına ilişkin çalışmalarıyla önlenmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmaların bir boyutunu, 2018/ 822 Sayılı AB Direktifi oluşturmaktadır. Direktifle vergi danışmanlarına, vergi mükelleflerinin uluslararası sınır ötesi vergi planlama tasarımlarına ilişkin bilgileri vergi idareleriyle paylaşma zorunluluğu getirilmiştir. Direktif bu yönüyle kamu yararı amacı taşırken, aynı zamanda bireysel haklara müdahale niteliği ihtiva etmektedir. Mükellef Hakları açısından bakıldığında, Direktifteki düzenlemelerin idareye keyfi uygulamada bulunma ve hukuki eşitlik ilkesine aykırı davranma olanağı sunarak, mülkiyet hakkının, özel hayatın gizliliği hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlaline neden olabileceği görülmektedir.

Tax losses arising from the activities of multinational corporations have been tried to be prevented by common efforts of OECD and EU in relation to their work targeting, mainly, erosion and profit shifting after the 2008 crisis. The Directive 2018/ 822/ EU appears to be one of those substantial efforts. By means of the Directive, tax advisors are obliged to share the information regarding to the international cross-border tax planning arrangements of their taxpayers, with tax authorities. In this respect, the Directive acts in favour of the public interest whereas it also acts against individual rights. When considered from the point of view of the Taxpayer Rights, it is seen that the regulations in the Directive may lead to the arbitrary actions of the administration in contrast with the principle of legal equality, which, in fact, may cause the violation of the right to property, the right to privacy and the right to a fair trial.