Ailelerin hiperfenilalaninemi tanılı çocukları besleme tutumlarının ebeveyn besleme tarzı anketi (PFSQ) İle değerlendirilmesi

Abstract

Hiperfenilalaninemi (HFA), fenilalanin hidroksilaz (FAH) enziminin kısmi eksikliğinden kaynaklanan otozomal resesif bir tablodur[1]. Hiperfenilalaninemi herhangi bir protein kısıtlaması gerektirmese de beslenme içeriği değiştikçe olabilecek fenilalanin yükseklikleri açısından özellikle bebeklikte izle gerektirmektedir. [2,3,4]. Ebeveyen Besleme Tarzı Anketi (PFSQ)(EBTA); kontrollü besleme (CB), teşvik edici/cesaretlendirici besleme (ENB), araçsal/yardımcılı besleme (IB) ve duygusal besleme(EMB) olarak dört alanda 27 soruyla ebeveyn besleme davranışını değerlendiren bir ölçektir. Kontrolcü besleme (CB) ve ENB, meyve ve sebzelerin daha fazla tüketimi ile ilişkilendirilirken; IB ve EMB, sağlıksız gıdaların tüketimi ile ilişkilendirilmiştir (5). Literatürde, EMB alışkanlığı olan ebeveynlerin, kendileri veya çocukları stres altındayken daha fazla yiyecek verdiği bilinmektedir (6). Hiperfenilalaninemi tanısı almanın ve izlem gerekliliğinin ebeveynlerin besleme tarzına yansıyacak psikososyal bir yük getirebileceğini düşündüğümüz için HFA’lı çocukların ebeveynlerinin besleme davranışlarını PFSQ ile değerlendirdik. Çalışmaya, ulusal yenidoğan taramasında fenilalanin yüksekliği saptanarak FKU şüphesi ile metabolizma kliniklerine yönlendirilip, HFAtanısı alan ve ek gıdaya geçişi tamamlamış olmaları açısından da1-5 yaş arası hastalar dahil edildi. Tüm hastaların anketleri anneleri tarafından dolduruldu. HFA hastalarımızın PFSQ skorları, Türkiye ve dünyada PFSQ uygulanan diğer gruplarla karşılaştırıldı(7,8,9).